Roczne sprawozdanie doradcy ADR
Obowiązek sprawozdawczy dla przedsiębiorstw uczestniczących w przewozie towarów niebezpiecznych zgodnie z Ustawą o przewozie towarów niebezpiecznych i Umową ADR.
- Termin: do 28 lutego każdego roku
- Podstawa: Ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz.U. 2011 nr 227 poz. 1367 z późn. zm.) + Umowa ADR
- Kogo dotyczy: firmy transportowe, załadowcy, rozładowcy, odbiorcy, magazyny, operatorzy logistyczni
1. Podstawa prawna i zakres
Art. 15 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych nakłada obowiązek wyznaczenia doradcy ADR przez przedsiębiorców uczestniczących w przewozie, a następnie przekazywania corocznego sprawozdania z działalności związanej z przewozem materiałów niebezpiecznych.
Zakres sprawozdania jest zgodny z Umową ADR (część 1.8.3) i obejmuje analizę zgodności działalności z przepisami ADR oraz rekomendacje działań naprawczych.
2. Kogo i kiedy dotyczy sprawozdanie ADR
- Podmioty: wszystkie firmy wykonujące czynności związane z przewozem ADR (transport, załadunek, rozładunek, pakowanie, napełnianie, magazynowanie).
- Termin: do 28 lutego każdego roku za rok poprzedni.
- Adresat: Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego (WITD) właściwy ze względu na siedzibę firmy lub TDT w przypadkach szczególnych.
3. Co musi zawierać sprawozdanie ADR
- Dane identyfikacyjne przedsiębiorstwa.
- Rodzaje i ilości przewożonych towarów niebezpiecznych (klasy ADR).
- Opis procesów: transport, załadunek, rozładunek, magazynowanie.
- Wypadki, incydenty, zdarzenia ADR.
- Działania naprawcze i szkoleniowe podjęte w roku sprawozdawczym.
- Rekomendacje doradcy ADR dla firmy.
4. Jak złożyć i gdzie
- Forma: papierowa lub elektroniczna (zgodnie z wymaganiami WITD).
- Adresat: WITD właściwy dla siedziby firmy lub TDT.
- Obowiązek archiwizacji: kopia sprawozdania musi być przechowywana w przedsiębiorstwie przez minimum 5 lat.
5. Progi i zakres obowiązku
Obowiązek powstaje dla każdego przedsiębiorcy wykonującego czynności związane z przewozem towarów niebezpiecznych. Zwolnienia mogą dotyczyć firm przewożących bardzo małe ilości (poniżej progów z ADR 1.1.3.6), ale i one mogą być objęte obowiązkiem w zależności od charakteru działalności. Wszystko co musisz wiedzieć o transporcie ADR.
6. Sankcje i odpowiedzialność
Brak doradcy ADR lub niewywiązanie się z obowiązku złożenia sprawozdania może skutkować karami finansowymi zgodnie z ustawą o przewozie towarów niebezpiecznych. Kary mogą sięgać nawet kilkunastu tysięcy złotych, a w przypadku poważnych naruszeń – zawieszeniem działalności.
7. Najczęstsze błędy
- Brak szczegółowego opisu zdarzeń ADR → nawet drobne incydenty powinny być udokumentowane.
- Nieprawidłowe klasyfikacje towarów → zgodność z kartami charakterystyki i tabelą ADR.
- Brak działań korygujących → doradca ADR powinien zaproponować konkretne działania.
8. Jak się przygotować do złożenia sprawozdania ADR?
Pierwszy krok to doradca ADR – musi zostać wyznaczony i uprawniony. Kolejny to zebranie i zweryfikowanie danych o przewozach. Teraz można przystąpić do uzupełnienia formularza sprawozdania, a kolejno przesłać je do WITD/TDT. Pamiętać należy, że kopię sprawozdania przechowywać należy przez okres 5 lat.
Więcej o sprawozdaniach środowiskowych i obowiązkach przedsiębiorców w naszym artykule Sprawozdawczość środowiskowa w I kwartale roku.
Czy każda firma musi mieć doradcę ADR?
Nie. Obowiązek dotyczy przedsiębiorców uczestniczących w przewozie towarów niebezpiecznych jako nadawca, przewoźnik, pakujący, napełniający, załadowca lub rozładowca. Jeżeli firma nie wykonuje takich czynności – nie ma obowiązku wyznaczania doradcy.
Czy jednorazowy przewóz towaru niebezpiecznego oznacza obowiązek sprawozdawczy?
Może oznaczać. Już pojedynczy przewóz może skutkować koniecznością wyznaczenia doradcy i sporządzenia rocznego sprawozdania, chyba że działalność mieści się w wyłączeniach określonych w ADR (np. poniżej progów 1.1.3.6).
Czy przekazanie transportu firmie zewnętrznej zwalnia z obowiązków ADR?
Nie zawsze. Jeżeli przedsiębiorca występuje jako nadawca towaru niebezpiecznego, nadal podlega przepisom ADR, nawet jeśli fizyczny transport realizuje inna firma.
Do kogo należy złożyć sprawozdanie ADR?
Sprawozdanie przekazuje się do Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego (WITD) właściwego dla siedziby przedsiębiorcy lub do TDT w szczególnych przypadkach.
