Nowelizacja przepisów BHP dla czynników chemicznych – co zmienia rozporządzenie Ministra Zdrowia z 25 maja 2026 r
27 maja 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano nowe przepisy zmieniające zasady bezpieczeństwa i higieny pracy związane z występowaniem czynników chemicznych w środowisku pracy. Nowelizacja ma na celu dostosowanie polskich regulacji do aktualnych wymagań Unii Europejskiej dotyczących ochrony pracowników przed działaniem substancji niebezpiecznych, w szczególności rakotwórczych, mutagennych oraz działających szkodliwie na rozrodczość.
Adres publikacyjny i podstawa prawna
Nowelizacja została opublikowana jako:
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
Dz.U. 2026 poz. 694
Rozporządzenie weszło w życie 28 maja 2026 r.
Akt zmienia rozporządzenie:
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych
Dz.U. 2005 Nr 11 poz. 86, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 836.
Podstawę wydania stanowi art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy.
Powód wprowadzenia zmian
Nowelizacja stanowi element wdrażania przepisów Unii Europejskiej dotyczących ochrony zdrowia pracowników narażonych na działanie substancji niebezpiecznych. Szczególny nacisk położono na substancje o działaniu rakotwórczym, mutagennym oraz reprotoksycznym.
Zmiany są związane przede wszystkim z wdrożeniem:
- Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/869 z dnia 13 marca 2024 r.,
- przepisów dotyczących ochrony pracowników przed zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie czynników chemicznych w miejscu pracy,
- aktualnych wymagań wynikających z rozporządzeń REACH i CLP.
Najważniejsze kierunki zmian
Większa ochrona przed substancjami reprotoksycznymi
Nowe przepisy rozszerzają zakres ochrony pracowników przed substancjami mogącymi negatywnie wpływać na płodność, przebieg ciąży oraz rozwój płodu. W praktyce oznacza to konieczność dokładniejszej analizy stosowanych mieszanin chemicznych i kart charakterystyki.
Rozszerzona ocena ryzyka zawodowego
Pracodawcy muszą uwzględniać nie tylko standardowe użytkowanie substancji chemicznych, ale również sytuacje awaryjne, magazynowanie, przeładunek, transport oraz procesy związane z gospodarowaniem odpadami zawierającymi substancje niebezpieczne.
Dokładniejsze dokumentowanie narażenia
Rosną wymagania dotyczące dokumentacji związanej z ekspozycją pracowników. Dotyczy to zarówno oceny ryzyka zawodowego, jak i monitorowania środowiska pracy oraz prowadzenia odpowiednich rejestrów.
Znaczenie kart charakterystyki
Pracodawca powinien korzystać z aktualnych kart charakterystyki (SDS), analizować klasyfikację zagrożeń oraz stosować odpowiednie środki ochrony zbiorowej i indywidualnej wynikające z informacji producenta.
Kogo dotyczą nowe obowiązki?
Zmiany mogą mieć szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw prowadzących działalność związaną z:
- gospodarką odpadami,
- recyklingiem,
- regeneracją olejów odpadowych,
- warsztatami samochodowymi,
- lakierniami,
- przemysłem chemicznym,
- laboratoriami,
- transportem odpadów niebezpiecznych i ADR,
- magazynowaniem substancji chemicznych.
Znaczenie dla branży odpadowej
Przepisy dotyczą nie tylko produkcji i stosowania substancji chemicznych, ale również ich magazynowania, transportu, odzysku, recyklingu oraz unieszkodliwiania. Oznacza to, że przedsiębiorcy zajmujący się odbiorem, przeładunkiem i zagospodarowaniem odpadów niebezpiecznych powinni zweryfikować aktualność swoich ocen ryzyka zawodowego oraz procedur BHP.
Szczególną uwagę warto zwrócić na odpady zawierające rozpuszczalniki, farby, lakiery, odpadowe oleje, emulsje, mieszaniny chemiczne oraz substancje sklasyfikowane jako CMR lub reprotoksyczne.
Jakie dokumenty warto zweryfikować?
- oceny ryzyka zawodowego,
- instrukcje BHP,
- karty charakterystyki SDS,
- rejestry substancji chemicznych,
- procedury awaryjne i przeciwrozlewowe,
- dokumentację szkoleń pracowników,
- wyniki badań i pomiarów środowiska pracy,
- dobór środków ochrony indywidualnej.
Akty UE i akty powiązane
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/869 z dnia 13 marca 2024 r.
- Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (REACH).
- Rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 (CLP).
- Dyrektywa 98/24/WE dotycząca ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym z czynnikami chemicznymi w miejscu pracy.
- Dyrektywa 2004/37/WE dotycząca ochrony pracowników przed narażeniem na działanie czynników rakotwórczych, mutagennych lub reprotoksycznych podczas pracy.
- Kodeks pracy – art. 226 oraz art. 23715.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
- Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.
Podsumowanie
Nowelizacja z maja 2026 r. nie wprowadza rewolucji w samych zasadach BHP, ale znacząco wzmacnia obowiązki związane z oceną ryzyka, dokumentowaniem narażenia oraz ochroną pracowników mających kontakt z niebezpiecznymi substancjami chemicznymi. Dla branży odpadowej, chemicznej, motoryzacyjnej i laboratoryjnej oznacza to konieczność przeglądu procedur, dokumentacji oraz organizacji pracy pod kątem nowych wymagań wynikających zarówno z prawa krajowego, jak i przepisów Unii Europejskiej. Opracowanie redakcyjne.
