Kontrole ADR 2026 – było i jest. Co zmienia nowe rozporządzenie dla firm transportujących odpady niebezpieczne?
24 czerwca 2026 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie formularza listy kontrolnej i formularza protokołu kontroli (Dz.U. 2026 poz. 751). Zmiana nie wprowadza nowych obowiązków dotyczących samego przewozu towarów niebezpiecznych, ale znacząco modyfikuje sposób prowadzenia kontroli drogowych. Dla przedsiębiorstw zajmujących się transportem odpadów niebezpiecznych oznacza to bardziej szczegółowe procedury kontrolne oraz łatwiejsze przypisywanie odpowiedzialności konkretnym uczestnikom przewozu.
Podstawa prawna
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie formularza listy kontrolnej i formularza protokołu kontroli (Dz.U. 2026 poz. 751).
Rozporządzenie wdraża zmiany wynikające z przepisów Unii Europejskiej dotyczących kontroli drogowego transportu towarów niebezpiecznych i dostosowuje krajowe formularze do aktualnych wymagań ADR.
Było – stan prawny do 23 czerwca 2026 r.
Kontrole przewozów ADR były prowadzone na podstawie formularzy określonych w rozporządzeniu z 25 października 2019 r. Inspektorzy sprawdzali dokumentację przewozową, oznakowanie pojazdów, wyposażenie ADR oraz kwalifikacje kierowców.
Funkcjonował również system klasyfikacji naruszeń, jednak opierał się on na wcześniejszych wymaganiach unijnych i starszych wersjach przepisów ADR.
- obowiązywał formularz kontroli z 2019 r.,
- stosowano wcześniejszy wykaz naruszeń,
- odpowiedzialność uczestników przewozu była wskazywana mniej szczegółowo,
- część rozwiązań nie uwzględniała najnowszych zmian ADR.
Jest – stan prawny od 24 czerwca 2026 r.
Nowe rozporządzenie wprowadza zaktualizowaną listę kontrolną oraz nowy formularz protokołu kontroli. Zmiany mają na celu ujednolicenie kontroli ADR prowadzonych na terenie państw Unii Europejskiej.
Największe znaczenie ma dokładniejsze przypisywanie odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia oraz aktualizacja wykazu nieprawidłowości.
Porównanie „Było → Jest”
| Obszar | Do 23.06.2026 r. | Od 24.06.2026 r. |
|---|---|---|
| Formularz kontroli | Wzór z 2019 r. | Nowy wzór zgodny z aktualnymi wymaganiami UE |
| Klasyfikacja naruszeń | Starszy wykaz | Zaktualizowane kategorie I, II i III |
| Odpowiedzialność uczestników | Ogólne wskazanie odpowiedzialnych podmiotów | Dokładniejsze przypisanie odpowiedzialności |
| Zgodność z ADR | Poprzednie wymagania | Dostosowanie do aktualnych przepisów ADR |
Nowe kategorie naruszeń
Kategoria I – najwyższe ryzyko
Obejmuje naruszenia mogące powodować bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia lub środowiska.
- przewóz towarów niedopuszczonych do transportu,
- wyciek substancji niebezpiecznych,
- brak wymaganych tablic ADR,
- brak dokumentacji przewozowej,
- brak ważnego zaświadczenia ADR kierowcy.
Kategoria II – średnie ryzyko
Dotyczy nieprawidłowości mogących zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia niebezpiecznego.
- brak części wyposażenia ADR,
- nieprawidłowe opakowania,
- błędy oznakowania sztuk przesyłki,
- brak instrukcji pisemnych.
Kategoria III – niskie ryzyko
Obejmuje głównie uchybienia formalne i administracyjne.
- drobne błędy dokumentacyjne,
- niepełne dane w dokumentach,
- niektóre nieprawidłowości dotyczące oznakowania.
W praktyce kontrolerzy będą mogli łatwiej ustalić, czy za stwierdzone naruszenie odpowiada nadawca, przewoźnik, załadowca, pakujący, napełniający, odbiorca czy rozładowca.
Jak przygotować firmę do nowych kontroli?
- zweryfikować procedury ADR,
- sprawdzić aktualność dokumentacji przewozowej,
- przeprowadzić audyt wyposażenia pojazdów,
- przeszkolić pracowników odpowiedzialnych za organizację transportu,
- zweryfikować poprawność klasyfikacji przewożonych odpadów.
Rozporządzenie Dz.U. 2026 poz. 751 nie zmienia zasad przewozu odpadów niebezpiecznych, lecz modernizuje sposób prowadzenia kontroli. Dla przedsiębiorców oznacza to większe znaczenie poprawnej dokumentacji, oznakowania oraz właściwego podziału obowiązków pomiędzy uczestników przewozu. W praktyce wzrasta znaczenie audytów wewnętrznych i systematycznej weryfikacji zgodności z ADR. Opracowanie redakcyjne.
