Czym jest PPWR i kiedy zacznie obowiązywać w Polsce?
Opakowanie przestaje być tylko dodatkiem do produktu. Rozporządzenie UE, któ®e już w tym roku obowiązywać będzie także w Polsce całkowicie zmienia podejście do opakowań i odpadów opakowaniowych.
Czym jest PPWR?
Wraz z wejściem w życie unijnego rozporządzenia PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) opakowanie staje się pełnoprawnym elementem systemu prawnego, kosztowego i środowiskowego. W odróżnieniu od wcześniejszej dyrektywy z 1994 roku nowe przepisy obejmują cały cykl życia opakowania od projektu, przez użycie, aż po recykling lub ponowne wykorzystanie.
Najważniejsze jest to, że PPWR ma formę rozporządzenia, a nie dyrektywy. Oznacza to, że obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach UE, bez konieczności jego „przepisywania” do prawa krajowego. Tekst rozporządzenia można znaleźć w oficjalnej bazie EUR-Lex: Rozporządzenie PPWR
Skąd się wzięło PPWR?
Powodem zmian jest nieustający wzrost ilości odpadów opakowaniowych w Europie i na całym świecie. W 2021 roku kraje UE wygenerowały około 84 mln ton takich odpadów, a przeciętny mieszkaniec ponad 180 kg rocznie.
Dotychczasowe przepisy przestały nadążać za rzeczywistością, szczególnie za rozwojem e-commerce, opakowań jednorazowych i wielomateriałowych. Dlatego Komisja Europejska zaproponowała nowe regulacje już w 2022 roku, a finalne rozporządzenie zostało przyjęte w 2024 roku.
Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Rady UE: Opakowanie
Kiedy PPWR zaczyna obowiązywać?
Rozporządzenie weszło w życie 11 lutego 2025 roku, natomiast większość jego przepisów zacznie być stosowana od 12 sierpnia 2026 roku.
To jednak nie jest jednorazowa zmiana. PPWR wprowadza system etapowy, w którym kolejne obowiązki pojawiają się stopniowo:
- 2026 – rozpoczęcie stosowania przepisów
- 2029 – osiągnięcie poziomu selektywnej zbiórki na poziomie 90%
- 2030 – obowiązek recyklowalności opakowań
- 2030 – wymagany udział recyklatu w tworzywach sztucznych
Aktualne informacje i wytyczne są publikowane przez Komisję Europejską: PPWR Aktualności
Czy są okresy przejściowe?
Tak, ale nie w formie jednej wspólnej karencji dla całego rynku. System wdrażania PPWR jest rozłożony w czasie. Oznacza to, że firmy muszą dostosowywać się etapami, w zależności od konkretnego obowiązku.
Dodatkowo w Polsce planowane jest wdrożenie krajowego systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP). Projekt ustawy oznaczony jako UC100 przewiduje okres przejściowy oraz stopniowe zwiększanie obciążeń finansowych.
Aktualny status projektu można sprawdzić tutaj: UC100 legislacja
Jak wygląda sytuacja w innych krajach?
W wielu państwach UE część rozwiązań, które wprowadza PPWR, funkcjonuje już od lat. Dotyczy to przede wszystkim systemów kaucyjnych oraz wysokich poziomów odzysku opakowań.
Według danych Ministerstwa Klimatu i Środowiska systemy kaucyjne działają już w kilkunastu krajach europejskich, a poziomy zwrotu opakowań sięgają nawet 90–95%.
Opis działania tych systemów można znaleźć tutaj: Czy system kaucyjny pomaga
Jak PPWR będzie działać w Polsce?
W Polsce PPWR zacznie obowiązywać bezpośrednio od 12 sierpnia 2026 roku, natomiast równolegle wdrażane będą przepisy krajowe dotyczące organizacji systemu w szczególności ROP dla opakowań.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada stopniowe wdrażanie:
- 2026 – start systemu i pierwsze opłaty
- 2027 – wzrost obciążeń
- 2028 – pełne wdrożenie systemu
Szczegóły można znaleźć w komunikacie rządowym: Projekt ustawy UC100
Wdrożenie PPWR – co oznacza dla polskich firm? Przeczytaj na jakie zmiany należy się przygotować – PPWR w Polsce
