Udział energii elektrycznej z OZE – od danych statystycznych do wskaźnika urzędowego
Od 2026 r. po raz pierwszy wprowadzono coroczną, urzędową publikację wskaźnika udziału energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w Monitorze Polskim. To istotna zmiana: dotychczas funkcjonowaliśmy wyłącznie w oparciu o dane statystyczne, dziś mamy oficjalny parametr referencyjny wskazany wprost przez administrację rządową.
W styczniu 2026 r. ogłoszono w Monitorze Polskim (M.P. 2026 poz. 120) obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska określające średni udział energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w całości zużytej energii elektrycznej brutto w roku 2026 na poziomie 28,1%. Jest to pierwsza publikacja tego wskaźnika w takim trybie i na podstawie wprost wskazanego przepisu ustawowego.
Do tej pory rynek, administracja oraz podmioty zobowiązane w różnych systemach raportowych i rozliczeniowych opierały się na danych statystycznych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Dane te miały charakter opisowy i analityczny – pokazywały rzeczywisty stan sektora OZE w Polsce, ale nie funkcjonowały jako jednolity, urzędowy punkt odniesienia dla stosowania przepisów.
Statystyki GUS z ostatnich lat pokazują wyraźny, choć nierównomierny wzrost znaczenia odnawialnych źródeł energii. W latach 2018–2020 udział OZE w końcowym zużyciu energii brutto w Polsce oscylował wokół 11–13%. Kolejne lata przyniosły przyspieszenie, głównie za sprawą energetyki wiatrowej i fotowoltaiki. W 2022 r. wskaźnik ten przekroczył 16%, a w 2024 r. osiągnął poziom zbliżony do 18%.
Warto jednak podkreślić, że dane te dotyczyły całego miksu energetycznego: energii elektrycznej, ciepła oraz energii zużywanej w transporcie. Udział OZE w samej elektroenergetyce rósł szybciej niż wskaźnik ogólny. Już przed 2026 r. udział energii elektrycznej z OZE w produkcji energii elektrycznej w Polsce przekraczał 25%, a w niektórych latach zbliżał się do 30%.
W tym kontekście wartość 28,1% ogłoszona w Monitorze Polskim nie jest zaskoczeniem statystycznym. Nie oznacza nagłego skoku udziału OZE, lecz raczej formalne „zamrożenie” pewnego poziomu wynikającego z realnych danych rynkowych i trendów obserwowanych przez GUS w ostatnich latach.
Nowością nie jest więc sama liczba, lecz jej status. Od 2026 r. udział energii elektrycznej z OZE przestaje być wyłącznie wynikiem analiz statystycznych, a staje się parametrem urzędowym – jednolitym, oficjalnym i obowiązującym jako fakt prawny. Oznacza to, że dalsze zmiany tego wskaźnika będą już możliwe do śledzenia rok do roku w sposób porównywalny, zarówno procentowo, jak i w wartościach bezwzględnych.
W kolejnych latach Monitor Polski stanie się więc kroniką realnych zmian w polskiej elektroenergetyce odnawialnej. Dopiero następne obwieszczenia pokażą, czy tempo wzrostu udziału OZE utrzyma się, przyspieszy, czy też wejdzie w fazę stabilizacji, znaną z innych państw europejskich o bardziej dojrzałym rynku odnawialnych źródeł energii.
Opracowanie redakcyjne.
