Obowiązki sprawozdawcze związane z transportem odpadów: BDO, ADR (DGSA), PRTR, KOBiZE i SENT – praktyczny przewodnik
Transport odpadów to nie tylko KPO i kluczyki w stacyjce. Dochodzą obowiązki sprawozdawcze i zgłoszeniowe z kilku “światów”: BDO (odpady i produkty/opakowania), ADR/DGSA (sprawozdanie roczne i raporty powypadkowe), PRTR i KOBiZE (emisje), a także monitorowanie SENT. Poniżej – co, kto, gdzie i do kiedy.
1) BDO – ewidencja, sprawozdania i opłata roczna
1.1 Ewidencja i rola transportującego
- KPO/KPOK – przekazujący wystawia, przejmujący potwierdza, a transportujący w BDO potwierdza zakończenie transportu. Bez tego karta nie “domyka” się w systemie. (Instrukcje BDO – ewidencja).
- Wpis do BDO dla transportujących jest wymagany (również dla podmiotów zagranicznych przejeżdżających przez PL).
1.2 Roczne sprawozdanie odpadowe (kiedy dotyczy)
- Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami składają co do zasady wytwórcy i posiadacze (zbierający/przetwarzający), a sam transportujący, który świadczy wyłącznie usługę transportu, zwykle nie składa tego sprawozdania. Termin: tradycyjnie do 15 marca za poprzedni rok (zgodnie z komunikatami urzędów marszałkowskich). Sprawdź swój UM.
- Sprawozdania dot. produktów/opakowań – odrębny moduł w BDO (również do 15 marca); dotyczy “wprowadzających” (opakowania, baterie/akumulatory, EE, pojazdy, opony itd.).
1.3 Opłata roczna BDO
- Opłata roczna (200/800 zł w zależności od statusu firmy) płatna co roku do 28 lutego – ale tylko przez wyliczone grupy (m.in. wprowadzający produkty/opakowania, baterie, pojazdy, EEE, opony). Nie dotyczy każdego wpisanego do BDO.
2) ADR / DGSA – sprawozdanie roczne i raporty powypadkowe
2.1 Sprawozdanie roczne ADR (DGSA)
- Każdy uczestnik przewozu ADR (nie tylko przewoźnik – także nadawca, załadowca, rozładowca itd.) ma obowiązek złożyć sprawozdanie roczne z działalności w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych (przygotowuje je zwykle DGSA). Termin: do 28 lutego do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego właściwego dla siedziby; drugi egzemplarz przechowujesz 5 lat.
2.2 Raport powypadkowy (ADR 1.8.5)
- Po poważnym wypadku/awarii w rozumieniu ADR zgłaszasz raport w 14 dni do właściwego WITD (drogowy). Wzór raportu określa ADR 1.8.5.4; raport podpisuje również doradca.
3) PRTR – Krajowy Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń
Jeżeli prowadzisz instalację objętą zakresem PRTR (po przekroczeniu progów z rozporządzeń), składasz sprawozdanie PRTR do 31 marca za poprzedni rok (do WIOŚ/GIOŚ – portal PRTR). Dotyczy to głównie zakładów “instalacyjnych”, ale bywa powiązane z działalnością firm logistycznych posiadających instalacje.
4) KOBiZE (raport emisyjny)
Podmioty emitujące do powietrza (np. kotłownie, wózki LPG, lakiernie) składają raport do końca lutego (co roku, za rok poprzedni). W praktyce – 28 lutego.
5) SENT – monitorowanie przewozów (obowiązek zgłoszenia, nie “sprawozdanie”)
Jeżeli przewożony odpad jest w katalogu SENT, dokonujesz zgłoszenia przewozu na PUESC i utrzymujesz geolokalizację środka transportu (SENT-GEO). To nie jest sprawozdanie roczne, ale bieżące zgłoszenie każdej trasy; zmiany wprowadzasz na bieżąco.
6) Tabela–ściąga: kto, co, gdzie, kiedy
| Obowiązek | Kogo dotyczy | Co wysyłasz | Gdzie | Termin |
|---|---|---|---|---|
| BDO – sprawozdanie odpadowe | Wytwórcy (z ewidencją), zbierający, przetwarzający; transportujący wyłącznie usługowo – zwykle nie | Sprawozdanie roczne | Marszałek Województwa (przez BDO) | Do 15 marca (za rok poprzedni) |
| BDO – produkty/opakowania | “Wprowadzający” (EEE, baterie, pojazdy, opakowania, opony…) | Sprawozdanie roczne | Marszałek Województwa (BDO) | Do 15 marca |
| BDO – opłata roczna | Tylko wskazane grupy “wprowadzających” | Dowód opłaty (200/800 zł) | UM właściwy dla siedziby | Do 28 lutego |
| ADR – sprawozdanie roczne (DGSA) | Uczestnicy przewozu ADR (nadawca, przewoźnik, załadowca…) | Sprawozdanie roczne | WITD właściwy dla siedziby | Do 28 lutego |
| ADR – raport powypadkowy | Uczestnik przewozu po poważnym zdarzeniu ADR | Raport wg ADR 1.8.5.4 (z podpisem DGSA) | WITD (drogowy) | 14 dni od zdarzenia |
| PRTR | Prowadzący instalacje z katalogu PRTR (po przekroczeniu progów) | Sprawozdanie roczne | WIOŚ/GIOŚ (portal PRTR) | Do 31 marca |
| KOBiZE | Podmioty wprowadzające gazy/pyły do powietrza | Raport emisyjny | KOBiZE (portal) | Do 28 lutego |
| SENT | Przewozy ujęte w monitorowaniu (część odpadów + towary “wrażliwe”) | Zgłoszenie + SENT-GEO (bieżąco) | PUESC (KAS) | Przed startem przewozu / na bieżąco |
7) Mini–checklisty (żeby nikt nie mówił, że “nie wiedział”)
- Transportujący odpady (tylko usługa): wpis do BDO, potwierdzanie zakończenia transportu na KPO, SENT (jeśli dotyczy), ADR (gdy dotyczy). Sprawozdanie roczne BDO z reguły Cię nie dotyczy, ale ADR–owskie sprawozdanie roczne (28.02) – tak, jeśli byłeś uczestnikiem przewozów ADR.
- Wytwórca/posiadacz: ewidencja, KPO, sprawozdanie odpadowe (15.03), opłata roczna BDO (jeśli jesteś “wprowadzającym”, 28.02), KOBiZE (28.02 – gdy masz emisje), PRTR (31.03 – jeżeli dotyczy).
- ADR/DGSA: sprawozdanie roczne do WITD (28.02), raport powypadkowy (14 dni), archiwizacja 5 lat.
Uwaga praktyczna: terminy i zakres mogą być doprecyzowywane komunikatami urzędów (UM/WITD/KOBiZE/GIOŚ). Zawsze sprawdź aktualny stan – szczególnie SENT i PRTR. Powyższe terminy i role potwierdzają oficjalne strony: UM/WITD/BDO/KOBiZE/GIOŚ (przypisy poniżej).
