Transport odpadów: wymagane zezwolenia, uprawnienia i ubezpieczenia (BDO, CPC, DGSA, ADR, licencje)
Jeśli Twoja ciężarówka wozi odpady, to – poza solidnym kubkiem kawy – potrzebujesz też konkretnego pakietu prawno-formalnego. Oto „ściąga” dla przewoźnika: co jest obowiązkowe, co opcjonalne, a co po prostu rozsądne.
1) Wpis do BDO dla transportującego odpady
- Obowiązkowy wpis w dziale VII BDO dla firm transportujących odpady zawodowo. Wpis określa jakie kody odpadów możesz wozić (wozisz tylko te, które masz wpisane).
- Wyjątek: wytwórca odpadów przewożący własne odpady – nie podlega wpisowi w dziale VII (zwolnienie ustawowe).
- Kary: transport bez wymaganego wpisu = administracyjna kara pieniężna; podobnie przekazanie odpadu przewoźnikowi bez właściwego wpisu.
Podstawa: obowiązek wpisu dla transportujących; zwolnienie dla wytwórców; sankcje administracyjne. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
2) Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego + licencja wspólnotowa
Jeśli świadczysz zarobkowy przewóz rzeczy (odpadów) pojazdami o DMC > 2,5 t, wchodzą warunki z rozporządzenia (WE) 1071/2009 i przepisów krajowych.
- Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego – wydaje GITD/starosta. Warunki: rzeczywista siedziba, dobra reputacja, zdolność finansowa, osoba zarządzająca transportem z CPC.
- Zdolność finansowa (minima UE):
- Pojazdy > 3,5 t: 9 000 EUR na pierwszy pojazd + 5 000 EUR na każdy kolejny.
- Pojazdy 2,5–3,5 t: 1 800 EUR na pierwszy + 900 EUR na każdy kolejny.
- Licencja wspólnotowa – wymagana przy przewozach międzynarodowych; uzyskasz ją po spełnieniu ww. warunków.
- CPC (Certyfikat Kompetencji Zawodowych) – wymagany dla osoby zarządzającej transportem (egzamin ITS / zgodnie z wytycznymi).
Podstawa i „how-to”: GITD/Biznes.gov.pl, progi finansowe i wymogi z 1071/2009, CPC. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
3) ADR/DGSA – kiedy przewozisz niebezpieczne (w rozumieniu ADR)
Nie każdy odpad = ADR. Jeżeli jednak przewozisz odpady, które spełniają kryteria towarów niebezpiecznych według ADR, dochodzą obowiązki:
- Wyznaczenie doradcy DGSA (dla uczestników przewozu ADR – nadawca/przewoźnik/załadowca itd.). Zakres i wyjątki – zgodnie z ustawą o przewozie towarów niebezpiecznych i ADR 1.8.3.
- Świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR – wymagane dla pojazdów typu FL, AT, EX/II, EX/III, MEMU (cysterny, materiały wybuchowe itd.). Wydaje TDT.
- Uprawnienia kierowcy ADR (kurs + zaświadczenie) + wyposażenie i oznakowanie pojazdu zgodnie z ADR.
Podstawa: ustawa ADR (obowiązek DGSA); TDT/Biznes.gov.pl – świadectwo dopuszczenia i typy pojazdów ADR. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
4) Ubezpieczenia – co naprawdę jest wymagane, a co po prostu rozsądne
- Obowiązkowe: standardowe OC posiadacza pojazdu (ustawowe) – dotyczy każdego pojazdu.
- Dobrowolne, ale rekomendowane: OCP (OC przewoźnika) w ruchu krajowym/międzynarodowym (pokrywa odpowiedzialność cywilną z tytułu CMR/krajowych przewozów – w granicach polisy), OC spedytora (jeśli działasz jako spedycja), cargo (na rzecz ładunku), klauzule ADR/środowiskowe, ubytki, kradzież, temperatura itd.
- Na zdolność finansową (wymóg 1071/2009): często stosuje się gwarancję bankową lub ubezpieczeniową – to co innego niż OCP.
OCP – ubezpieczenie branżowe, w praktyce dobrowolne (inna rzecz niż obowiązkowe OC pojazdu). :contentReference[oaicite:3]{index=3}
5) Dodatkowe rejestry/procedury „okołoodpadowe”
- KPO/BDO w trasie – kierowca ma przy sobie potwierdzenie KPO (PDF/elektronicznie). Po dostawie przewoźnik potwierdza zakończenie transportu w BDO.
- CMR/list przewozowy – kraj/międzynarodowy, spójny opis z KPO.
- SENT – jeżeli dany odpad wchodzi w katalog monitorowanych towarów, zgłaszasz przewóz i utrzymujesz SENT-GEO (to nie „koncesja”, tylko bieżący obowiązek).
6) Mini-checklista przewoźnika odpadów
- BDO (dział VII) – wpisane właściwe kody odpadów + KPO w kabinie.
- Zezwolenie na wykonywanie zawodu + CPC (i ewentualnie licencja wspólnotowa).
- ADR/DGSA – tylko jeśli przewozisz odpady podlegające ADR (kierowca, pojazd, dokumenty).
- Ubezpieczenia: OC pojazdu (must), OCP/OCS/cargo (strongly recommended), gwarancja/ubezpieczenie dla zdolności finansowej (jeśli potrzeba).
Uwaga: Przepisy i kwoty dla zdolności finansowej mogą być aktualizowane. Zawsze weryfikuj aktualne wymogi w GITD/Biznes.gov.pl i wprost w 1071/2009.
