INTRASTAT – po co powstał i dlaczego Unia Europejska zbiera te dane?

Dla wielu przedsiębiorców nazwa INTRASTAT kojarzy się przede wszystkim z obowiązkiem składania deklaracji. W rzeczywistości system ten powstał znacznie wcześniej niż większość współczesnych regulacji dotyczących gospodarki odpadami i recyklingu. Jego zadaniem nie jest pobór podatków ani kontrola przedsiębiorców, lecz gromadzenie danych statystycznych o przepływie towarów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

Dzisiaj informacje zbierane przez INTRASTAT pomagają analizować handel surowcami, produktami przemysłowymi, żywnością, a także odpadami i materiałami przeznaczonymi do recyklingu.

Dlaczego powstał system INTRASTAT?

1 stycznia 1993 roku rozpoczęło funkcjonowanie jednolitego rynku europejskiego. W praktyce oznaczało to likwidację kontroli celnych na granicach pomiędzy państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej.

Do tego momentu dane o handlu zagranicznym były pozyskiwane głównie z dokumentów celnych. Po zniesieniu odpraw celnych pomiędzy krajami członkowskimi administracja publiczna utraciła jedno z najważniejszych źródeł informacji statystycznych.

Aby zachować możliwość monitorowania przepływu towarów, utworzono system INTRASTAT. Jego nazwa pochodzi od połączenia słów „intra” (wewnątrz) oraz „statistics” (statystyka).

Jakie dane są zbierane?

System umożliwia gromadzenie informacji o przemieszczaniu towarów pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

W zgłoszeniach mogą znaleźć się między innymi dane dotyczące:

• rodzaju towaru,
• kodu CN (Nomenklatura Scalona),
• wartości towaru,
• masy netto,
• kraju wysyłki lub przeznaczenia,
• charakteru transakcji.

Dzięki temu możliwe jest tworzenie szczegółowych statystyk handlu pomiędzy państwami członkowskimi UE.

INTRASTAT nie jest systemem celnym

Jednym z najczęstszych błędów jest utożsamianie INTRASTAT z odprawą celną.

W przypadku handlu pomiędzy państwami Unii Europejskiej nie mamy do czynienia z klasycznym importem i eksportem w rozumieniu procedur celnych. Towary przemieszczają się w ramach wspólnego rynku.

INTRASTAT służy wyłącznie celom statystycznym. Dane wykorzystywane są przez krajowe urzędy statystyczne, administrację publiczną, Komisję Europejską oraz Eurostat do analizowania sytuacji gospodarczej i przepływów towarowych w całej Unii Europejskiej.

Dlaczego temat jest ważny dla branży recyklingowej?

Handel surowcami wtórnymi od wielu lat ma charakter międzynarodowy. Zakłady recyklingowe, huty, papiernie, producenci tworzyw czy instalacje odzysku energii regularnie kupują i sprzedają materiały pomiędzy krajami UE.

Przedmiotem takich transakcji są między innymi:

• złom żelaza i stali,
• złom aluminium, miedzi i innych metali nieżelaznych,
• makulatura,
• odpady tworzyw sztucznych przeznaczone do recyklingu,
• stłuczka szklana,
• materiały wykorzystywane do produkcji paliw alternatywnych.

Dzięki statystykom INTRASTAT można określić, które kraje są największymi dostawcami poszczególnych surowców oraz gdzie trafiają materiały pochodzące z odzysku.

Jak dane INTRASTAT pomagają gospodarce?

Zebrane informacje wykorzystywane są do analiz ekonomicznych, planowania polityki przemysłowej oraz oceny funkcjonowania wspólnego rynku.

Statystyki pozwalają między innymi:

• śledzić kierunki przepływu surowców,
• oceniać rozwój poszczególnych branż gospodarki,
• analizować poziom samowystarczalności surowcowej państw,
• monitorować rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym,
• identyfikować zmiany w handlu materiałami przeznaczonymi do recyklingu.

INTRASTAT a gospodarka o obiegu zamkniętym

Wraz ze wzrostem znaczenia recyklingu i ponownego wykorzystania materiałów rośnie także znaczenie danych dotyczących przepływu surowców wtórnych.

Unia Europejska dąży do zwiększania poziomów odzysku oraz ograniczania zużycia surowców pierwotnych. Aby oceniać skuteczność tych działań, konieczne jest posiadanie wiarygodnych danych statystycznych dotyczących handlu materiałami pochodzącymi z recyklingu.

System INTRASTAT stanowi jedno z podstawowych źródeł takich informacji.

Podsumowanie

INTRASTAT powstał jako odpowiedź na likwidację granic celnych wewnątrz Unii Europejskiej. Jego zadaniem jest dostarczanie danych o przepływie towarów pomiędzy państwami członkowskimi. Dla branży odpadowej i recyklingowej oznacza to możliwość monitorowania handlu surowcami wtórnymi oraz ocenę rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym w skali całej Europy.

W kolejnym artykule pokażemy, jakie odpady i surowce wtórne najczęściej pojawiają się w statystykach INTRASTAT oraz które sektory branży recyklingowej są najbardziej aktywne w handlu wewnątrzwspólnotowym. Opracowanie redakcyjne.