INTRASTAT a tworzywa sztuczne przeznaczone do recyklingu – jak wygląda handel w UE?

Tworzywa sztuczne należą do najważniejszych materiałów wykorzystywanych przez współczesną gospodarkę. Jednocześnie są jednym z najintensywniej rozwijających się sektorów recyklingu. W całej Unii Europejskiej każdego roku miliony ton odpadów z tworzyw sztucznych oraz materiałów pochodzących z recyklingu przemieszczają się pomiędzy zakładami sortowania, recyklerami, producentami opakowań i odbiorcami przemysłowymi.

Dzięki systemowi INTRASTAT możliwe jest monitorowanie tych przepływów oraz analiza zmian zachodzących na europejskim rynku recyklatów.

Dlaczego handel tworzywami sztucznymi jest tak ważny?

Nie każde państwo członkowskie posiada identyczną infrastrukturę recyklingową. W jednych krajach funkcjonują rozbudowane instalacje do przetwarzania butelek PET, w innych dominują zakłady specjalizujące się w recyklingu folii, opakowań przemysłowych lub tworzyw technicznych.

W efekcie odpady oraz półprodukty recyklingowe często przemieszczają się pomiędzy państwami członkowskimi w poszukiwaniu odpowiednich mocy przerobowych.

Jakie materiały najczęściej pojawiają się w handlu?

Największe znaczenie mają:

• PET pochodzący z butelek i opakowań,
• HDPE wykorzystywany między innymi do produkcji kanistrów i pojemników,
• LDPE pochodzący głównie z folii opakowaniowych,
• PP stosowany w opakowaniach i wyrobach technicznych,
• PVC pochodzący między innymi z budownictwa,
• ABS i inne tworzywa techniczne.

Przedmiotem obrotu są zarówno odpady przeznaczone do recyklingu, jak również przemiał, płatki tworzyw, regranulaty oraz gotowe recyklaty.

Od odpadu do surowca

W ostatnich latach coraz częściej obserwuje się zmianę charakteru handlu.

Jeszcze kilkanaście lat temu dominował obrót nieprzetworzonymi odpadami. Obecnie znaczną część rynku stanowią materiały po wstępnym przygotowaniu do recyklingu lub gotowe recyklaty mogące bezpośrednio trafiać do produkcji.

Oznacza to większą wartość dodaną pozostającą w gospodarce oraz rozwój nowoczesnych technologii przetwarzania tworzyw.

Rola recyklatów w europejskim przemyśle

Coraz więcej producentów wykorzystuje materiały pochodzące z recyklingu jako pełnoprawny surowiec produkcyjny.

Dotyczy to między innymi:

• opakowań spożywczych,
• opakowań przemysłowych,
• elementów wyposażenia wnętrz,
• produktów budowlanych,
• komponentów motoryzacyjnych,
• wyrobów gospodarstwa domowego.

Rosnący popyt na recyklaty znajduje odzwierciedlenie również w statystykach handlu wewnątrzwspólnotowego.

Co pokazują dane INTRASTAT?

Na podstawie danych statystycznych można analizować:

• kierunki przepływu odpadów tworzyw sztucznych,
• wzrost znaczenia recyklatów,
• rozwój poszczególnych technologii recyklingu,
• zmiany popytu na konkretne grupy materiałów,
• udział poszczególnych państw w rynku.

Dane te są wykorzystywane zarówno przez przedsiębiorców, jak i instytucje odpowiedzialne za kształtowanie polityki surowcowej.

Znaczenie przepisów europejskich

Rozwój rynku recyklatów jest silnie związany z regulacjami unijnymi dotyczącymi gospodarki o obiegu zamkniętym.

W ostatnich latach szczególne znaczenie mają:

• wymogi dotyczące zawartości materiałów pochodzących z recyklingu,
• cele recyklingu opakowań,
• ograniczanie wykorzystania surowców pierwotnych,
• nowe obowiązki wynikające z PPWR.

Powoduje to zwiększone zainteresowanie wysokiej jakości recyklatami pochodzącymi z różnych państw członkowskich.

Polska na rynku tworzyw sztucznych

Polskie przedsiębiorstwa odgrywają coraz większą rolę w europejskim sektorze recyklingu tworzyw sztucznych.

Krajowe firmy zajmują się:

• zbiórką odpadów opakowaniowych,
• sortowaniem tworzyw,
• produkcją przemiałów,
• wytwarzaniem regranulatów,
• dostawami recyklatów dla przemysłu europejskiego.

Wiele materiałów trafia do odbiorców w Niemczech, Czechach, Holandii, Francji i innych państwach UE.

Nowe wyzwania dla rynku

Branża tworzyw sztucznych stoi obecnie przed kilkoma istotnymi wyzwaniami.

Należą do nich między innymi:

• zapewnienie stabilnej jakości recyklatów,
• zwiększenie podaży materiałów pochodzących z recyklingu,
• rozwój recyklingu chemicznego,
• spełnianie nowych wymagań dotyczących opakowań.

Zmiany te będą miały bezpośredni wpływ na wielkość handlu materiałami objętymi statystykami INTRASTAT.

Podsumowanie

Tworzywa sztuczne należą do najważniejszych grup materiałów pojawiających się w handlu wewnątrzwspólnotowym związanym z recyklingiem. Dane INTRASTAT pozwalają śledzić rozwój rynku recyklatów, analizować przepływy materiałów oraz obserwować zmiany zachodzące w gospodarce o obiegu zamkniętym. Wraz ze wzrostem znaczenia recyklatów rośnie również znaczenie danych statystycznych opisujących ten sektor.

W kolejnym artykule przyjrzymy się handlowi makulaturą i papierem przeznaczonym do recyklingu oraz znaczeniu tego rynku dla europejskiego przemysłu papierniczego. Opracowanie redakcyjne.