Surowce krytyczne w projektach CCRI – dlaczego Europa chce odzyskiwać lit, kobalt i nikiel?

Transformacja energetyczna, elektromobilność oraz rozwój nowoczesnych technologii powodują gwałtowny wzrost zapotrzebowania na określone metale i pierwiastki. Lit, kobalt, nikiel, miedź czy pierwiastki ziem rzadkich stały się fundamentem produkcji akumulatorów, urządzeń elektronicznych, instalacji odnawialnych źródeł energii oraz nowoczesnej infrastruktury przemysłowej. Z tego powodu odzysk surowców krytycznych zajmuje coraz ważniejsze miejsce w działaniach Circular Cities and Regions Initiative (CCRI).

Czym są surowce krytyczne?

Surowce krytyczne to materiały uznawane za szczególnie ważne dla funkcjonowania gospodarki i przemysłu. Ich znaczenie wynika nie tylko z szerokiego zastosowania, ale również z ograniczonej dostępności oraz koncentracji wydobycia w niewielkiej liczbie państw.

Dla Unii Europejskiej oznacza to konieczność ograniczania zależności od importu oraz zwiększania poziomu odzysku materiałów już znajdujących się w gospodarce.

Elektromobilność zwiększa zapotrzebowanie

Produkcja samochodów elektrycznych wymaga znacznych ilości litu, niklu, kobaltu i miedzi. Podobna sytuacja dotyczy magazynów energii oraz wielu urządzeń wykorzystywanych w energetyce odnawialnej.

Wraz ze wzrostem liczby akumulatorów trafiających na rynek rośnie również znaczenie ich późniejszego odzysku po zakończeniu okresu użytkowania.

Miasta jako źródło surowców

W projektach CCRI coraz częściej wykorzystuje się pojęcie „urban mining”, czyli miejskiego wydobycia surowców. Zakłada ono traktowanie zużytych urządzeń, baterii, przewodów, sprzętu elektronicznego czy infrastruktury technicznej jako źródła cennych materiałów.

Zamiast pozyskiwać kolejne zasoby z kopalń, możliwe staje się odzyskiwanie ich z produktów znajdujących się już w obiegu gospodarczym.

Baterie jako strategiczny strumień materiałów

Szczególną uwagę poświęca się bateriom litowo-jonowym. To właśnie one zawierają wiele materiałów uznawanych za strategiczne dla rozwoju europejskiej gospodarki.

Projekty wspierane przez CCRI analizują sposoby zwiększenia efektywności zbiórki, sortowania oraz odzysku materiałów zawartych w zużytych bateriach.

Rola elektroodpadów

Elektroodpady są jednym z najszybciej rosnących strumieni odpadów na świecie. Zawierają metale szlachetne, metale techniczne oraz wiele innych materiałów o wysokiej wartości gospodarczej.

Odpowiednio rozwinięte systemy zbierania i przetwarzania elektroodpadów pozwalają zwiększyć poziom odzysku surowców i ograniczyć konieczność pozyskiwania materiałów ze źródeł pierwotnych.

Nowe technologie odzysku

W ramach gospodarki o obiegu zamkniętym rozwijane są technologie umożliwiające coraz dokładniejsze odzyskiwanie materiałów. Dotyczy to zarówno procesów mechanicznych, jak i metod chemicznych czy hydrometalurgicznych.

Nowoczesne instalacje potrafią odzyskiwać znaczną część cennych składników zawartych w zużytych produktach.

Znaczenie dla bezpieczeństwa gospodarczego

Odzysk surowców krytycznych ma znaczenie nie tylko środowiskowe. Coraz częściej postrzegany jest jako element bezpieczeństwa gospodarczego Europy.

Im większa ilość materiałów wraca do obiegu, tym mniejsza staje się zależność od importu oraz wahań cen na światowych rynkach surowcowych.

Szansa dla branży recyklingowej

Rosnące znaczenie surowców krytycznych stwarza nowe możliwości rozwoju dla przedsiębiorstw zajmujących się recyklingiem. Inwestycje w technologie odzysku metali stają się jednym z najbardziej perspektywicznych segmentów rynku gospodarki odpadami.

Dotyczy to szczególnie baterii, urządzeń elektronicznych, kabli, silników elektrycznych oraz komponentów energetycznych.

Od odpadów do strategicznych zasobów

Projekty realizowane w ramach CCRI pokazują, że wiele materiałów znajdujących się obecnie w odpadach będzie odgrywać kluczową rolę w przyszłej gospodarce. Lit, nikiel, kobalt czy miedź coraz częściej postrzegane są nie jako składniki zużytych produktów, lecz jako strategiczne zasoby, które powinny wracać do obiegu gospodarczego.

To jeden z obszarów gospodarki o obiegu zamkniętym, który w najbliższych latach będzie rozwijał się najszybciej. Opracowanie redakcyjne.