Zielona Transformacja Miast a inne źródła finansowania – jak łączyć KPO z funduszami europejskimi?
Program B3.4.1 „Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast” jest jednym z najważniejszych instrumentów finansowych wspierających modernizację infrastruktury środowiskowej w Polsce. Nie funkcjonuje jednak w oderwaniu od innych źródeł finansowania. Inwestycje realizowane przez samorządy, spółki komunalne i przedsiębiorstwa coraz częściej korzystają z różnych instrumentów krajowych i europejskich, które wzajemnie się uzupełniają i wspierają długofalową transformację miast.
KPO jako element większego systemu
Krajowy Plan Odbudowy został przygotowany jako instrument przyspieszający realizację strategicznych inwestycji. Nie zastępuje jednak pozostałych programów finansowania funkcjonujących w Polsce i Unii Europejskiej.
Po zakończeniu KPO wiele przedsięwzięć będzie kontynuowanych z wykorzystaniem kolejnych funduszy wspierających ochronę środowiska i rozwój infrastruktury.
Fundusze Europejskie dla Polski
Jednym z podstawowych źródeł finansowania pozostają programy realizowane w ramach polityki spójności Unii Europejskiej.
Środki te wspierają między innymi:
- efektywność energetyczną,
- odnawialne źródła energii,
- gospodarkę wodną,
- gospodarkę odpadami,
- transport publiczny,
- adaptację do zmian klimatu.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Istotnym partnerem finansującym inwestycje środowiskowe pozostaje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Programy prowadzone przez Fundusz obejmują zarówno wsparcie dla samorządów, jak i przedsiębiorstw realizujących inwestycje służące poprawie stanu środowiska.
Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska
Na poziomie regionalnym funkcjonują wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Finansują one liczne przedsięwzięcia dotyczące efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii, gospodarki wodnej, edukacji ekologicznej oraz ochrony przyrody.
Fundusz Modernizacyjny
Coraz większą rolę odgrywa również Fundusz Modernizacyjny finansowany z systemu handlu uprawnieniami do emisji.
Wspiera on inwestycje przyczyniające się do transformacji energetycznej, ograniczenia emisji oraz zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii.
Program LIFE
Dla projektów o wysokim poziomie innowacyjności dostępny jest program LIFE.
Finansowane są w nim przedsięwzięcia dotyczące ochrony środowiska, gospodarki o obiegu zamkniętym, adaptacji do zmian klimatu oraz ochrony przyrody.
Łączenie różnych instrumentów
W praktyce wiele inwestycji jest przygotowywanych z uwzględnieniem możliwości finansowania kolejnych etapów z różnych źródeł.
Pozwala to skuteczniej realizować duże przedsięwzięcia oraz zwiększać zakres modernizacji infrastruktury miejskiej.
Długofalowe planowanie inwestycji
Samorządy coraz częściej opracowują wieloletnie strategie inwestycyjne, uwzględniające harmonogram dostępnych programów finansowania.
Takie podejście umożliwia płynne przechodzenie pomiędzy kolejnymi źródłami wsparcia oraz lepsze wykorzystanie środków publicznych.
Transformacja będzie finansowana również po zakończeniu KPO
Krajowy Plan Odbudowy stanowi ważny etap modernizacji polskich miast, jednak nie jest jedynym źródłem wsparcia inwestycji środowiskowych. W kolejnych latach samorządy i przedsiębiorstwa nadal będą mogły korzystać z krajowych i europejskich programów finansowania, które wspólnie tworzą kompleksowy system wspierający zieloną transformację. Odpowiednie planowanie inwestycji pozwala wykorzystać ten potencjał i prowadzić rozwój miast w sposób ciągły oraz zgodny z długoterminowymi celami środowiskowymi. Opracowanie redakcyjne.