INTRASTAT a handel makulaturą – jak wygląda europejski rynek papieru do recyklingu?

Makulatura należy do najstarszych i najlepiej rozwiniętych strumieni surowców wtórnych w Europie. Zanim pojęcie gospodarki o obiegu zamkniętym na stałe weszło do języka branżowego, papiernie już od dziesięcioleci wykorzystywały włókna pochodzące z odzysku. Dzisiaj znaczna część papieru i tektury produkowanej w Europie zawiera surowiec pochodzący z recyklingu, a handel makulaturą stanowi ważny element rynku wewnętrznego Unii Europejskiej.

Dane gromadzone przez system INTRASTAT pozwalają śledzić przepływy papieru przeznaczonego do recyklingu pomiędzy państwami członkowskimi oraz analizować zmiany zachodzące w branży papierniczej.

Dlaczego makulatura jest tak ważnym surowcem?

Papier i tektura należą do materiałów, które można wielokrotnie zawracać do obiegu. Włókna celulozowe nie są jednak wieczne i z każdym kolejnym cyklem stają się krótsze. Mimo to odzysk papieru pozwala znacząco ograniczać zużycie surowców pierwotnych oraz zmniejszać ilość odpadów kierowanych do zagospodarowania innymi metodami.

Dla przemysłu papierniczego makulatura jest pełnoprawnym surowcem produkcyjnym, a nie jedynie odpadem.

Jakie rodzaje makulatury są przedmiotem handlu?

Na rynku funkcjonuje wiele rodzajów makulatury różniących się jakością, pochodzeniem oraz przeznaczeniem.

Najczęściej spotykane są:

• makulatura gazetowa,
• papier biurowy,
• odpady opakowaniowe z papieru i tektury,
• tektura falista,
• ścinki poprodukcyjne z drukarni i zakładów produkcyjnych,
• sortowane frakcje wysokiej jakości.

Poszczególne grupy mogą osiągać znacząco różne ceny rynkowe i trafiać do różnych odbiorców.

Rola papierni w europejskim systemie recyklingu

To właśnie papiernie są głównym odbiorcą makulatury.

W zależności od profilu produkcji wykorzystują one surowiec do wytwarzania:

• papieru opakowaniowego,
• tektury falistej,
• kartonów,
• papierów higienicznych,
• papierów technicznych,
• wybranych papierów graficznych.

Wiele zakładów funkcjonujących w Europie opiera znaczną część produkcji właśnie na włóknach odzyskanych z makulatury.

Co pokazują dane INTRASTAT?

System umożliwia analizę między innymi:

• wielkości handlu makulaturą pomiędzy państwami UE,
• największych kierunków eksportu i importu,
• zmian podaży surowca,
• rozwoju przemysłu papierniczego,
• zapotrzebowania na włókna wtórne.

Dzięki temu można obserwować, które kraje pełnią rolę głównych dostawców surowca, a które są największymi odbiorcami.

Znaczenie e-commerce dla rynku makulatury

Jednym z czynników wpływających na rozwój rynku papieru do recyklingu jest handel internetowy.

Rosnąca liczba przesyłek oznacza większe zużycie:

• kartonów,
• opakowań papierowych,
• tektury falistej,
• materiałów zabezpieczających wykonanych z papieru.

Po wykorzystaniu produkty te stają się źródłem cennego surowca wtórnego.

Polska jako uczestnik rynku makulatury

Polskie przedsiębiorstwa odgrywają istotną rolę zarówno w zbiórce, jak i przetwarzaniu makulatury.

Na rynku działają:

• firmy zajmujące się zbiórką papieru i tektury,
• sortownie odpadów,
• zakłady przygotowujące surowiec dla papierni,
• papiernie wykorzystujące włókna wtórne.

Znaczna część materiałów trafia do odbiorców krajowych, jednak handel wewnątrzwspólnotowy również odgrywa ważną rolę w bilansowaniu rynku.

Makulatura a gospodarka o obiegu zamkniętym

Branża papiernicza jest często wskazywana jako przykład dobrze funkcjonującego modelu gospodarki cyrkularnej.

Odzysk papieru pozwala:

• ograniczać zużycie drewna,
• zmniejszać ilość odpadów,
• utrzymywać włókna celulozowe w obiegu gospodarczym,
• wspierać rozwój rynku surowców wtórnych.

Dane INTRASTAT pomagają oceniać skalę tych procesów w całej Unii Europejskiej.

Jakie wyzwania stoją przed rynkiem?

Do najważniejszych wyzwań należą:

• utrzymanie wysokiej jakości zbieranej makulatury,
• ograniczanie zanieczyszczeń w strumieniu odpadów papierowych,
• dostosowanie rynku do zmian w strukturze opakowań,
• zapewnienie odpowiedniej podaży włókien wtórnych.

Zmiany te mają wpływ zarówno na przemysł papierniczy, jak i na handel surowcami wtórnymi pomiędzy państwami członkowskimi.

Podsumowanie

Makulatura pozostaje jednym z najważniejszych surowców wtórnych wykorzystywanych w Europie. Dane INTRASTAT pokazują skalę handlu papierem przeznaczonym do recyklingu oraz pozwalają analizować rozwój branży papierniczej. Dla przedsiębiorców działających w sektorze gospodarki odpadami i recyklingu stanowią one cenne źródło wiedzy o kierunkach zmian zachodzących na rynku.

W następnym artykule omówimy handel stłuczką szklaną oraz znaczenie recyklingu szkła w gospodarce Unii Europejskiej. Opracowanie redakcyjne.