INTRASTAT a handel złomem metali w Unii Europejskiej

Złom metali jest jednym z najważniejszych surowców wtórnych wykorzystywanych przez europejski przemysł. Każdego roku pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej przemieszczają się miliony ton złomu żelaza, stali, aluminium, miedzi, mosiądzu oraz wielu innych metali. Skala tego rynku sprawia, że handel złomem stanowi jeden z najlepiej widocznych segmentów gospodarki o obiegu zamkniętym w statystykach INTRASTAT.

Dane gromadzone w systemie pozwalają obserwować kierunki przepływu materiałów, zmiany popytu oraz rozwój europejskiego sektora recyklingu metali.

Dlaczego złom metali jest tak cennym surowcem?

W przeciwieństwie do wielu innych materiałów metale mogą być wielokrotnie przetapiane bez utraty podstawowych właściwości użytkowych.

Oznacza to, że:

• stal ze złomu może ponownie stać się stalą konstrukcyjną,
• aluminium może wrócić do produkcji opakowań i komponentów przemysłowych,
• miedź może być wykorzystywana w nowych przewodach i instalacjach elektrycznych,
• metale szlachetne mogą wracać do obiegu przemysłowego.

Dzięki temu recykling metali odgrywa istotną rolę w ograniczaniu wydobycia surowców pierwotnych.

Jakie rodzaje złomu najczęściej pojawiają się w handlu?

W obrocie wewnątrzwspólnotowym dominują przede wszystkim:

• złom żelaza i stali,
• złom aluminium,
• złom miedzi,
• złom mosiądzu,
• złom cynku,
• złom ołowiu,
• odpady stopów metali.

Znaczącą część rynku stanowią również materiały pochodzące z demontażu pojazdów, urządzeń przemysłowych, infrastruktury energetycznej oraz zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.

Rola hut i odlewni

Największymi odbiorcami złomu są huty i odlewnie wykorzystujące materiały pochodzące z recyklingu jako wsad produkcyjny.

W wielu zakładach udział złomu w produkcji jest bardzo wysoki, szczególnie w przypadku pieców elektrycznych stosowanych do wytwarzania stali.

Oznacza to, że sprawnie funkcjonujący rynek złomu ma bezpośredni wpływ na konkurencyjność europejskiego przemysłu metalurgicznego.

Co pokazują dane INTRASTAT?

System pozwala określić między innymi:

• które kraje eksportują największe ilości złomu,
• które państwa są największymi odbiorcami surowców wtórnych,
• jak zmieniają się kierunki handlu,
• jak reaguje rynek na zmiany cen metali,
• jak rozwija się recykling poszczególnych grup materiałowych.

Dzięki temu możliwe jest śledzenie zmian zachodzących w europejskiej gospodarce niemal w czasie rzeczywistym.

Polska na rynku złomu metali

Polska należy do ważnych uczestników europejskiego rynku surowców wtórnych.

Krajowe przedsiębiorstwa:

• zbierają i sortują złom,
• przetwarzają odpady metalowe,
• dostarczają wsad dla hut krajowych i zagranicznych,
• uczestniczą w handlu surowcami wtórnymi na rynku UE.

Wiele polskich firm współpracuje z odbiorcami w Niemczech, Czechach, Słowacji, Austrii, Holandii czy we Włoszech.

Złom a gospodarka o obiegu zamkniętym

Metale należą do grupy materiałów najlepiej wpisujących się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym.

Ich ponowne wykorzystanie pozwala:

• zmniejszyć zużycie rud metali,
• ograniczyć ilość odpadów kierowanych do unieszkodliwiania,
• zmniejszyć zużycie energii w porównaniu z produkcją z surowców pierwotnych,
• ograniczyć emisje związane z wydobyciem i przetwarzaniem rud.

Z tego powodu przepływy złomu metali są jednym z najważniejszych wskaźników rozwoju gospodarki cyrkularnej.

Wpływ cen metali na handel

Rynek złomu jest silnie powiązany z sytuacją na światowych giełdach metali.

Zmiany cen stali, aluminium czy miedzi wpływają na:

• opłacalność zbiórki,
• wielkość eksportu,
• aktywność recyklerów,
• decyzje inwestycyjne przedsiębiorstw.

Analiza danych INTRASTAT w połączeniu z cenami surowców pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy funkcjonowania rynku.

Metale strategiczne i nowe wyzwania

Coraz większe znaczenie zyskują również materiały zawierające metale wykorzystywane w nowoczesnych technologiach.

Dotyczy to między innymi:

• baterii litowo-jonowych,
• magnesów trwałych,
• komponentów energetyki odnawialnej,
• elementów pojazdów elektrycznych.

W kolejnych latach udział tych materiałów w statystykach handlu surowcami wtórnymi będzie systematycznie wzrastał.

Podsumowanie

Złom metali jest jednym z fundamentów europejskiej gospodarki o obiegu zamkniętym. Dane INTRASTAT pozwalają obserwować przepływy tych materiałów pomiędzy państwami członkowskimi oraz analizować rozwój rynku recyklingu. Dla przedsiębiorców działających w branży metalowej i odpadowej są to cenne informacje pomagające oceniać sytuację rynkową oraz planować dalszy rozwój działalności.

W następnym artykule przyjrzymy się handlowi tworzywami sztucznymi przeznaczonymi do recyklingu oraz roli recyklatów w europejskiej gospodarce. Opracowanie redakcyjne.