Obowiązki przedsiębiorców w 2026 roku – kto musi składać INTRASTAT?
Po poznaniu celu działania systemu INTRASTAT oraz korzyści wynikających z gromadzenia danych statystycznych czas przejść do zagadnienia, które interesuje przedsiębiorców najbardziej. Kiedy powstaje obowiązek składania deklaracji? Kogo dotyczą zgłoszenia? Jakie konsekwencje może mieć brak raportowania?
Dla firm zajmujących się handlem surowcami wtórnymi, odpadami przeznaczonymi do recyklingu, złomem czy materiałami wykorzystywanymi w gospodarce o obiegu zamkniętym znajomość tych zasad jest szczególnie ważna, ponieważ obrót międzynarodowy stanowi istotną część działalności wielu przedsiębiorstw branży recyklingowej.
Kto podlega obowiązkowi INTRASTAT?
Obowiązek składania zgłoszeń INTRASTAT dotyczy podmiotów dokonujących obrotu towarowego pomiędzy Polską a innymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej, które przekroczyły określone progi statystyczne.
Nie ma znaczenia wielkość przedsiębiorstwa ani liczba zatrudnionych pracowników. Decydująca jest wartość obrotów towarowych realizowanych w ramach handlu wewnątrzwspólnotowego.
Obowiązek może dotyczyć zarówno dużych grup przemysłowych, jak i przedsiębiorstw zajmujących się skupem oraz sprzedażą surowców wtórnych.
Jakie progi obowiązują w 2026 roku?
Dla 2026 roku zostały ustalone następujące progi statystyczne:
Próg podstawowy
- przywóz – 6 000 000 zł,
- wywóz – 2 800 000 zł.
Po przekroczeniu tych wartości przedsiębiorca ma obowiązek składania zgłoszeń INTRASTAT.
Próg szczegółowy
- przywóz – 105 000 000 zł,
- wywóz – 148 000 000 zł.
Przedsiębiorcy przekraczający progi szczegółowe zobowiązani są do przekazywania szerszego zakresu danych statystycznych.
Przywóz i wywóz – dwa niezależne obowiązki
W praktyce należy pamiętać, że przywóz i wywóz analizowane są oddzielnie.
Może wystąpić sytuacja, w której przedsiębiorca:
- składa wyłącznie deklaracje przywozowe,
- składa wyłącznie deklaracje wywozowe,
- składa oba rodzaje zgłoszeń.
Wszystko zależy od wartości transakcji realizowanych w poszczególnych kierunkach.
Jakie towary podlegają raportowaniu?
System obejmuje praktycznie wszystkie towary przemieszczane pomiędzy państwami członkowskimi UE.
W branży odpadowej najczęściej są to:
- złom żelaza i stali,
- metale nieżelazne,
- makulatura,
- odpady tworzyw sztucznych,
- stłuczka szklana,
- surowce wtórne pochodzące z procesów recyklingu,
- wybrane materiały wykorzystywane do produkcji paliw alternatywnych.
Każdy towar powinien zostać przypisany do odpowiedniego kodu CN.
Jakie dane należy podać w zgłoszeniu?
Zakres informacji zależy od rodzaju zgłoszenia i poziomu przekroczonego progu.
Najczęściej raportowane są:
- kod CN towaru,
- wartość fakturowa,
- wartość statystyczna,
- masa netto,
- kraj wysyłki lub przeznaczenia,
- charakter transakcji,
- warunki dostawy.
Przedsiębiorcy przekraczający próg szczegółowy przekazują dodatkowe informacje wymagane przez przepisy statystyczne.
Terminy składania deklaracji
Zgłoszenia INTRASTAT składane są za okresy miesięczne.
Przedsiębiorca przekazuje dane dotyczące transakcji zrealizowanych w danym miesiącu w terminach określonych przez przepisy i administrację celną.
Regularna kontrola terminów jest szczególnie ważna dla firm realizujących dużą liczbę transakcji wewnątrzwspólnotowych.
Najczęstsze błędy przedsiębiorców
W praktyce najczęściej spotykane problemy dotyczą:
- nieprawidłowego kodu CN,
- błędnego określenia kraju przeznaczenia,
- nieprawidłowej masy netto,
- pomyłek w wartości towaru,
- braku wymaganych korekt wcześniejszych zgłoszeń.
W branży recyklingowej dodatkowym wyzwaniem bywa prawidłowe klasyfikowanie materiałów pochodzących z odzysku, zwłaszcza gdy ten sam materiał może występować w różnych postaciach handlowych.
Co grozi za brak zgłoszeń?
Przepisy przewidują możliwość nakładania kar związanych z niewywiązywaniem się z obowiązków statystycznych.
Dotyczy to między innymi:
- braku zgłoszenia,
- nieterminowego złożenia deklaracji,
- nieprzekazania wymaganych korekt,
- podawania nieprawidłowych danych.
Z tego powodu przedsiębiorcy prowadzący regularny handel wewnątrzwspólnotowy powinni monitorować poziom swoich obrotów oraz terminowo realizować obowiązki sprawozdawcze.
Podsumowanie
Obowiązek składania deklaracji INTRASTAT zależy przede wszystkim od wartości handlu prowadzonego z innymi państwami członkowskimi UE. Dla wielu przedsiębiorstw branży odpadowej i recyklingowej raportowanie stanowi stały element działalności związanej z handlem surowcami wtórnymi.
W kolejnym artykule przyjrzymy się najważniejszemu źródłu informacji dla osób przygotowujących deklaracje, czyli publikacjom, zestawieniom i bazom danych udostępnianym przez administrację publiczną oraz Eurostat. Opracowanie redakcyjne.
