PN-EN IEC 62309:2026-01 – niezawodność wyrobów z częściami ponownie użytymi i wyrobów o przedłużonej żywotności
PN-EN IEC 62309:2026-01 (wersja angielska) opisuje wymagania dotyczące zapewnienia i potwierdzania niezawodności oraz funkcjonalności wyrobów, które zawierają części ponownie użyte, a także wyrobów, którym formalnie przedłuża się żywotność (np. przez naprawę, regenerację, modernizację). Norma porządkuje podejście do kwalifikacji części użytych, doboru badań oraz zasad deklarowania, że takie części mogą być stosowane jak nowe.
| Numer i tytuł | PN-EN IEC 62309:2026-01 (wersja angielska) – Dependability of new products containing reused parts and life-extended products. |
|---|---|
| Zakres normy | Wymagania dotyczące zapewnienia niezawodności i funkcjonalności dla: (1) nowych wyrobów zawierających części ponownie użyte oraz (2) wyrobów o przedłużonej żywotności. Norma obejmuje podejście procesowe (kwalifikacja, badania, analiza, dokumentacja) oraz zasady deklaracji jakości/niezawodności. |
| Co rozumie się przez „części ponownie użyte” | Części (podzespoły/komponenty), które były wcześniej eksploatowane, a następnie zostały pozyskane, ocenione i ewentualnie poddane czynnościom przygotowawczym (np. czyszczenie, selekcja, wymiana elementów zużywalnych) w celu ponownego zastosowania w wyrobie. |
| Co rozumie się przez „wyrób o przedłużonej żywotności” | Wyrób, dla którego wykonano działania mające na celu wydłużenie okresu użytkowania lub przywrócenie funkcjonalności (np. naprawa, odnowienie, modernizacja, regeneracja, remanufacturing) wraz z określeniem warunków i podstaw potwierdzenia dalszej niezawodności. |
| Cel normy | Dostarczenie spójnego, audytowalnego podejścia do oceny i potwierdzania niezawodności produktów „drugiego obiegu”, tak aby rynek mógł porównywać rozwiązania i ograniczać ryzyko wynikające z nieznanej historii części oraz niejednolitych praktyk testowania. |
| Koncepcja QAGAN (Qualified-As-Good-As-New) | Norma opisuje podejście, w którym część ponownie użyta po spełnieniu wymagań kwalifikacji może zostać zadeklarowana jako „kwalifikowana jako dobra jak nowa” (QAGAN), co oznacza, że może być stosowana zamiennie z częścią nową w określonych warunkach i dla określonego profilu ryzyka. |
| Wymagania wobec organizacji (producenta / podmiotu odnawiającego) | ustanowienie procesu kwalifikacji części ponownie użytych oraz/lub procesu przedłużania żywotności wyrobów, zdefiniowanie kryteriów akceptacji/odrzutu oraz klasyfikacji części (np. krytyczność, wpływ na bezpieczeństwo i działanie), zapewnienie identyfikowalności (traceability) i kontroli zmian, zdefiniowanie wymagań dot. danych wejściowych (pochodzenie, historia, warunki pracy, ograniczenia zastosowania), zapewnienie spójnej dokumentacji umożliwiającej audyt i weryfikację deklaracji. |
| Kwalifikacja części ponownie użytych | ocena przydatności części do ponownego użycia (w tym ryzyka zużycia i uszkodzeń ukrytych), dobór czynności przygotowawczych (np. czyszczenie, wymiana elementów o typowym zużyciu), dobór strategii weryfikacji: inspekcja, badania funkcjonalne, badania nieniszczące, testy obciążeniowe, ustalenie ograniczeń zastosowania (warunki pracy, środowisko, profil obciążeń), potwierdzenie, że dla rozpatrywanego wyrobu spełnione będą wymagania niezawodności i funkcjonalności. |
| Badania, analiza i metody niezawodności | Norma porządkuje dobór i uzasadnienie metod potwierdzania niezawodności (testy i analizy), w tym podejścia oparte na danych, statystyce, modelach uszkodzeń oraz ocenie mechanizmów zużycia, tak aby wynik był porównywalny i możliwy do obrony w dokumentacji technicznej. |
| Deklaracje i informacje dla użytkownika/rynku | Norma wskazuje wymagania, które powinny być spełnione przed zadeklarowaniem statusu części (np. QAGAN) lub ogłoszeniem „przedłużonej żywotności” wyrobu, w tym zakresu odpowiedzialności, warunków użytkowania, ograniczeń oraz podstaw weryfikacji. |
| Zakres zastosowań | W szczególności zastosowanie w branżach, gdzie występuje ponowne użycie podzespołów i odnawianie wyrobów: elektronika i elektrotechnika, automatyka, urządzenia przemysłowe, sprzęt IT, wyposażenie energetyczne oraz rozwiązania, w których ważna jest formalna ocena niezawodności po ponownym użyciu komponentów. |
| Najważniejsze zmiany w wydaniu PN-EN IEC 62309:2026-01 | wdrożenie aktualnej wersji międzynarodowej (IEC 62309:2024) jako EN IEC i publikacja jako PN-EN IEC, uporządkowanie i doprecyzowanie podejścia do kwalifikowania części ponownie użytych w ramach wyrobu (w tym warunków dla deklaracji QAGAN), silniejsze, jednoznaczne ujęcie wyrobów o przedłużonej żywotności jako pełnoprawnego obszaru oceny niezawodności (nie tylko „naprawa”, ale proces z kryteriami i dowodami), większy nacisk na identyfikowalność, dane wejściowe i udokumentowane uzasadnienie doboru badań i analiz (audytowalność). |
| Znaczenie praktyczne | Norma ułatwia wprowadzenie jednolitych zasad kwalifikacji części użytych i wyrobów odnawianych, redukuje ryzyko jakościowe i reklamacyjne, wzmacnia zaufanie w łańcuchu dostaw oraz pomaga standaryzować „dowody” niezawodności w dokumentacji technicznej, ofertowej i serwisowej. |
Opracowanie redakcyjne.