Adaptacja do zmian klimatu w Zielonej Transformacji Miast – jakie inwestycje wspiera KPO?
Zmiany klimatu należą do największych wyzwań stojących przed współczesnymi miastami. Coraz częstsze fale upałów, intensywne opady, lokalne podtopienia oraz długotrwałe okresy suszy wpływają na funkcjonowanie infrastruktury komunalnej i jakość życia mieszkańców. Dlatego adaptacja do zmian klimatu jest jednym z głównych kierunków wsparcia przewidzianych w inwestycji B3.4.1 „Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast”, realizowanej w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Na czym polega adaptacja do zmian klimatu?
Adaptacja do zmian klimatu oznacza przygotowanie miast do funkcjonowania w warunkach coraz częściej występujących ekstremalnych zjawisk pogodowych. Celem takich działań jest ograniczenie ryzyka strat oraz zwiększenie odporności infrastruktury, środowiska i mieszkańców.
W przeciwieństwie do działań ograniczających emisję gazów cieplarnianych, adaptacja koncentruje się na skutkach zmian klimatu, które już dziś są obserwowane.
Miasta coraz częściej odczuwają skutki zmian klimatu
Wysokie temperatury, gwałtowne burze oraz coraz bardziej nierównomierny rozkład opadów powodują liczne problemy w funkcjonowaniu miast.
Najczęściej występują:
- miejskie wyspy ciepła,
- lokalne podtopienia,
- przeciążenie kanalizacji deszczowej,
- niedobory wody podczas suszy,
- pogorszenie jakości powietrza,
- uszkodzenia infrastruktury.
Retencja jako podstawa odporności
Jednym z najważniejszych kierunków inwestycji jest zwiększanie zdolności miast do zatrzymywania wód opadowych.
Budowa zbiorników retencyjnych, ogrodów deszczowych, terenów infiltracyjnych oraz wykorzystanie przepuszczalnych nawierzchni pozwalają ograniczyć ryzyko podtopień i jednocześnie zwiększyć dostępność wody podczas okresów suszy.
Więcej zieleni, niższa temperatura
Drzewa i tereny zielone odgrywają kluczową rolę w ograniczaniu skutków upałów.
Nasadzenia drzew, rozwój parków miejskich, zielonych dachów oraz zielonych ścian pozwalają obniżać temperaturę otoczenia, poprawiać jakość powietrza i zwiększać komfort mieszkańców podczas gorących dni.
Nowoczesna infrastruktura wodna
Program wspiera inwestycje modernizujące systemy gospodarowania wodami opadowymi.
Coraz częściej odchodzi się od szybkiego odprowadzania deszczówki na rzecz jej zatrzymywania, magazynowania i ponownego wykorzystania do podlewania terenów zielonych lub utrzymania infrastruktury miejskiej.
Rozwiązania oparte na przyrodzie
Wiele projektów adaptacyjnych wykorzystuje rozwiązania oparte na przyrodzie (Nature-based Solutions – NBS).
Naturalne ekosystemy pomagają regulować temperaturę, zwiększają retencję, poprawiają jakość powietrza oraz wspierają ochronę bioróżnorodności. Dzięki temu jedna inwestycja może jednocześnie realizować wiele celów środowiskowych.
Bezpieczniejsza infrastruktura miejska
Zmiany klimatu wpływają również na trwałość infrastruktury technicznej.
Projektowanie nowych inwestycji z uwzględnieniem prognoz klimatycznych pozwala ograniczać ryzyko awarii, zmniejszać koszty eksploatacji oraz zwiększać bezpieczeństwo mieszkańców.
Korzyści dla samorządów i mieszkańców
Inwestycje adaptacyjne nie tylko ograniczają skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych. Poprawiają również estetykę przestrzeni publicznej, zwiększają atrakcyjność terenów miejskich oraz podnoszą jakość życia mieszkańców.
Dla samorządów oznaczają natomiast mniejsze ryzyko kosztownych szkód oraz bardziej odporne i nowoczesne miasta.
Przygotowanie miast na kolejne dekady
Adaptacja do zmian klimatu staje się jednym z najważniejszych elementów planowania rozwoju miast. Program Zielona Transformacja Miast wspiera inwestycje, które pozwalają ograniczać skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych, poprawiają gospodarowanie zasobami wodnymi oraz zwiększają odporność infrastruktury komunalnej. To inwestycje, których znaczenie będzie rosło wraz z postępującymi zmianami klimatu. Opracowanie redakcyjne.
