CCRI i gospodarka wodna – jak zamknąć obieg jednego z najcenniejszych zasobów?
Woda przez dziesięciolecia była traktowana jako zasób łatwo dostępny i praktycznie niewyczerpalny. Zmiany klimatu, rozwój miast, wzrost zapotrzebowania przemysłu oraz coraz częstsze okresy suszy sprawiają, że podejście do gospodarowania wodą ulega zmianie. Circular Cities and Regions Initiative (CCRI) promuje rozwiązania, które pozwalają utrzymywać wodę w obiegu możliwie długo oraz ograniczać zużycie zasobów naturalnych.
Dlaczego gospodarka wodna stała się elementem GOZ?
Gospodarka o obiegu zamkniętym kojarzona jest najczęściej z odpadami i recyklingiem materiałów. W rzeczywistości obejmuje również wodę, energię oraz składniki odżywcze krążące w gospodarce.
Każdy metr sześcienny wody, który może zostać wykorzystany ponownie, oznacza mniejsze obciążenie środowiska oraz niższe koszty funkcjonowania miast i przedsiębiorstw.
Odprowadzanie czy ponowne wykorzystanie?
Tradycyjny model gospodarowania wodą opierał się na poborze, wykorzystaniu i odprowadzeniu ścieków. W modelu cyrkularnym coraz większe znaczenie zyskuje ponowne wykorzystanie oczyszczonej wody w różnych procesach gospodarczych.
Może ona służyć między innymi do nawadniania terenów zielonych, prac porządkowych, procesów przemysłowych czy uzupełniania lokalnych zasobów wodnych.
Miasta odporne na suszę
Jednym z celów projektów realizowanych w ramach CCRI jest zwiększanie odporności miast na niedobory wody. Obejmuje to rozwój systemów retencji, magazynowania wód opadowych oraz ich późniejszego wykorzystania.
Dzięki temu możliwe jest ograniczenie skutków długotrwałych okresów bez opadów oraz zmniejszenie ryzyka lokalnych deficytów wodnych.
Wody opadowe jako zasób
Coraz więcej miast odchodzi od traktowania deszczówki jako problemu wymagającego szybkiego odprowadzenia do kanalizacji. W projektach CCRI analizowane są rozwiązania umożliwiające zatrzymywanie i wykorzystanie wód opadowych na miejscu ich występowania.
Takie podejście wspiera lokalną retencję oraz poprawia bilans wodny obszarów zurbanizowanych.
Odzysk składników odżywczych
Ścieki komunalne zawierają znaczne ilości azotu, fosforu oraz innych składników niezbędnych dla produkcji rolniczej. W gospodarce o obiegu zamkniętym coraz większą uwagę poświęca się ich odzyskowi i ponownemu wykorzystaniu.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku fosforu, który należy do surowców uznawanych za strategiczne dla bezpieczeństwa żywnościowego.
Przemysł i zamknięte obiegi wody
W wielu zakładach przemysłowych rozwijane są systemy umożliwiające wielokrotne wykorzystanie tej samej wody. Pozwala to ograniczyć pobór zasobów naturalnych oraz zmniejszyć ilość ścieków kierowanych do oczyszczania.
CCRI wspiera wymianę doświadczeń dotyczących wdrażania takich rozwiązań w różnych sektorach gospodarki.
Cyfrowe zarządzanie zasobami wodnymi
Nowoczesna gospodarka wodna coraz częściej wykorzystuje systemy monitorowania przepływów, analizę danych oraz inteligentne sieci wodociągowe. Pozwalają one szybciej wykrywać straty wody oraz skuteczniej zarządzać infrastrukturą.
Takie technologie stają się ważnym elementem projektów realizowanych w miastach uczestniczących w CCRI.
Znaczenie dla branży środowiskowej
Rozwój gospodarki wodnej opartej na zasadach obiegu zamkniętego tworzy nowe możliwości dla przedsiębiorstw zajmujących się oczyszczaniem ścieków, uzdatnianiem wody, odzyskiem składników odżywczych oraz budową infrastruktury retencyjnej.
Powstają również nowe rynki usług związanych z zarządzaniem zasobami wodnymi.
Woda jako element przyszłej gospodarki
Projekty realizowane w ramach CCRI pokazują, że woda nie musi być wykorzystywana tylko jeden raz. Odpowiednie technologie, planowanie przestrzenne oraz współpraca samorządów i przedsiębiorstw umożliwiają tworzenie lokalnych obiegów wodnych.
To jeden z najważniejszych kierunków rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym, szczególnie w regionach coraz częściej odczuwających skutki zmian klimatu. Opracowanie redakcyjne.