CCRI a neutralność klimatyczna miast – dlaczego gospodarka o obiegu zamkniętym pomaga ograniczać emisje?
Neutralność klimatyczna najczęściej kojarzona jest z odnawialnymi źródłami energii, elektromobilnością oraz poprawą efektywności energetycznej. Coraz więcej analiz pokazuje jednak, że znacząca część emisji gazów cieplarnianych związana jest z wydobyciem surowców, produkcją materiałów oraz wytwarzaniem nowych produktów. Z tego powodu gospodarka o obiegu zamkniętym stała się jednym z ważnych narzędzi wspierających realizację celów klimatycznych. Circular Cities and Regions Initiative (CCRI) pomaga miastom i regionom wykorzystywać ten potencjał w praktyce.
Emisje ukryte w materiałach
Znaczna część śladu klimatycznego miast powstaje poza ich granicami. Produkcja stali, cementu, aluminium, tworzyw sztucznych czy urządzeń elektronicznych wymaga dużych ilości energii oraz surowców.
Każdy produkt trafiający do miasta niesie ze sobą określony ślad materiałowy i emisyjny powstały podczas jego wytworzenia.
Dlaczego GOZ wspiera cele klimatyczne?
Gospodarka o obiegu zamkniętym pozwala wydłużać okres użytkowania produktów oraz zwiększać wykorzystanie materiałów pochodzących z odzysku. Dzięki temu ograniczane jest zapotrzebowanie na produkcję nowych surowców i wyrobów.
W wielu przypadkach odzysk materiałów wymaga znacznie mniejszych nakładów energii niż ich produkcja z surowców pierwotnych.
Budownictwo jako obszar największego wpływu
Sektor budowlany odpowiada za znaczną część zużycia materiałów w miastach. Produkcja cementu, stali oraz innych materiałów budowlanych wiąże się z wysokimi emisjami gazów cieplarnianych.
Projekty CCRI wspierają rozwój budownictwa cyrkularnego, ponowne wykorzystanie materiałów oraz selektywny demontaż obiektów, co pozwala ograniczać emisje związane z nowymi inwestycjami.
Ponowne użycie zamiast produkcji
Naprawa, regeneracja i ponowne wykorzystanie produktów należą do najbardziej efektywnych sposobów ograniczania emisji. Każdy przedmiot, który pozostaje w użyciu przez kolejne lata, zmniejsza zapotrzebowanie na produkcję jego następcy.
W wielu projektach CCRI rozwijane są centra ponownego użycia oraz systemy wydłużające okres eksploatacji produktów.
Znaczenie recyklingu
Recykling pozwala odzyskiwać materiały i wykorzystywać je w kolejnych procesach produkcyjnych. Szczególnie duże korzyści klimatyczne obserwowane są w przypadku metali, szkła oraz wielu tworzyw sztucznych.
Im większy udział materiałów pochodzących z recyklingu w gospodarce, tym mniejsze zapotrzebowanie na wydobycie oraz przetwarzanie surowców pierwotnych.
Miasta jako centra obiegu materiałów
Miasta są miejscem koncentracji ludzi, infrastruktury i zasobów. Jednocześnie powstają w nich ogromne ilości materiałów, które po zakończeniu użytkowania mogą zostać odzyskane.
CCRI promuje rozwiązania umożliwiające utrzymanie tych materiałów w lokalnej gospodarce przez możliwie długi czas.
Gospodarka odpadami a emisje
Nowoczesne systemy gospodarowania odpadami również wpływają na ograniczanie emisji. Dotyczy to zarówno zwiększania poziomów recyklingu, jak i lepszego wykorzystania bioodpadów czy ograniczania ilości materiałów kierowanych do składowania.
W efekcie miasta mogą zmniejszać swój ślad klimatyczny na wielu etapach funkcjonowania gospodarki.
Nowe wskaźniki oceny rozwoju
Coraz częściej obok emisji CO₂ analizowany jest również ślad materiałowy miast. Pozwala on określić, ile zasobów naturalnych jest zużywanych do zaspokajania potrzeb mieszkańców oraz funkcjonowania lokalnej gospodarki.
Takie podejście umożliwia bardziej kompleksową ocenę efektów działań związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym.
Neutralność klimatyczna to nie tylko energia
Doświadczenia uczestników CCRI pokazują, że osiągnięcie neutralności klimatycznej wymaga działań wykraczających poza sektor energetyczny. Coraz większe znaczenie mają decyzje dotyczące materiałów, produktów, infrastruktury oraz sposobu gospodarowania zasobami.
Gospodarka o obiegu zamkniętym staje się jednym z filarów strategii klimatycznych wdrażanych przez europejskie miasta i regiony. Opracowanie redakcyjne.
