Bilans wodny przedsiębiorstwa – jak policzyć zużycie wody zgodnie z Water Stewardship Standard
Bilans wodny to jeden z podstawowych elementów Water Stewardship Standard (AWS). Bez dokładnego poznania, skąd woda trafia do organizacji, gdzie jest wykorzystywana i gdzie opuszcza system, nie da się skutecznie zarządzać jej zużyciem. W praktyce wiele firm dopiero podczas tworzenia bilansu wodnego odkrywa rzeczywiste przepływy wody w swoich procesach.
Czym jest bilans wodny przedsiębiorstwa
Bilans wodny to zestawienie wszystkich strumieni wody w organizacji. Obejmuje on:
- źródła poboru wody,
- punkty zużycia,
- procesy technologiczne,
- straty,
- zrzuty ścieków,
- ponowne wykorzystanie wody.
Najprościej można go określić jako mapę przepływu wody przez przedsiębiorstwo.
Dlaczego AWS wymaga wykonania bilansu wodnego
Bez rzetelnych danych nie można zarządzać zasobami. AWS wymaga bilansu, ponieważ pozwala on:
- zidentyfikować największe zużycie wody,
- wskazać obszary strat,
- określić możliwości optymalizacji,
- lepiej planować inwestycje,
- mierzyć efekty działań.
W wielu przypadkach już samo wykonanie bilansu prowadzi do pierwszych usprawnień.
Jakie dane są potrzebne do przygotowania bilansu
Podstawą są dane pomiarowe i operacyjne. Najczęściej obejmują:
- ilość pobieranej wody,
- dane z wodomierzy technologicznych,
- dane z liczników mediów,
- ilości ścieków,
- dane z instalacji oczyszczania,
- dane o wodach opadowych.
Im bardziej szczegółowe pomiary, tym bardziej wartościowy bilans.
Źródła wody w przedsiębiorstwie
Bilans powinien obejmować wszystkie źródła wody, takie jak:
- woda z sieci wodociągowej,
- woda z własnych ujęć,
- wody technologiczne,
- wody opadowe,
- woda odzyskana z procesów.
Każde źródło może mieć inne koszty oraz inne wymagania jakościowe.
Główne obszary zużycia wody
W typowym zakładzie przemysłowym woda wykorzystywana jest w:
- procesach technologicznych,
- myciu instalacji,
- chłodzeniu,
- systemach przeciwpożarowych,
- instalacjach sanitarnych,
- procesach pomocniczych.
Rozdzielenie tych obszarów jest kluczowe dla właściwej analizy.
Straty wody – gdzie najczęściej powstają
Bilans wodny bardzo często ujawnia straty, które wcześniej nie były widoczne. Najczęściej są to:
- nieszczelności instalacji,
- przelewy technologiczne,
- niekontrolowane odprowadzanie wody,
- nadmierne zużycie w procesach mycia,
- brak optymalizacji procesów.
W niektórych organizacjach straty mogą stanowić znaczący procent całkowitego zużycia.
Ponowne wykorzystanie wody
Jednym z celów AWS jest zwiększenie efektywności wykorzystania zasobów wodnych. Bilans pomaga wskazać miejsca, gdzie możliwe jest:
- ponowne użycie wody technologicznej,
- wykorzystanie wód opadowych,
- zamknięcie obiegów,
- redukcja poboru wody świeżej.
Często są to działania możliwe do wdrożenia etapowo.
Narzędzia wspierające bilans wodny
Coraz częściej wykorzystywane są:
- systemy monitoringu mediów,
- automatyczne odczyty liczników,
- oprogramowanie EMS,
- systemy SCADA,
- analiza danych procesowych.
Cyfryzacja gospodarki wodnej pozwala znacznie szybciej identyfikować problemy.
Jak często aktualizować bilans wodny
AWS promuje regularną aktualizację danych. W praktyce może to być: co roku – w większości organizacji częściej – w instalacjach o dużym zużyciu wody ciągle – przy zastosowaniu monitoringu online Najważniejsze jest zachowanie porównywalności danych.
Wnioski
Bilans wodny jest jednym z najważniejszych narzędzi zarządzania wodą w przedsiębiorstwie. Pozwala on: zrozumieć rzeczywiste zużycie wody zidentyfikować straty planować optymalizację ograniczać koszty zmniejszać wpływ środowiskowy Dlatego AWS traktuje bilans wodny jako punkt wyjścia do odpowiedzialnego zarządzania zasobami wodnymi. Opracowanie redakcyjne.
