Linie do recyklingu kabli elektrycznych – odzysk miedzi, aluminium, tworzyw izolacyjnych (PVC, PE)
Źródła powstawania odpadu
- Kable i przewody elektryczne z demontażu instalacji budowlanych i przemysłowych.
- Przewody z wycofanych urządzeń AGD, RTV, maszyn przemysłowych.
- Kable telekomunikacyjne i energetyczne z modernizacji sieci przesyłowych.
- Odpady produkcyjne z fabryk przewodów i kabli.
Zagrożenia i niebezpieczeństwa (EHS)
- Obecność resztkowych napięć w przewodach – ryzyko porażenia prądem.
- Emisja pyłów i mikrocząstek PVC podczas rozdrabniania – konieczność filtracji powietrza.
- Ryzyko pożaru przy cięciu kabli z pozostałościami olejów lub smarów.
- Potencjalna obecność niebezpiecznych dodatków w izolacji, np. ftalanów, związków chloru.
Etapy przerobu
- Wstępna segregacja – rozdzielenie kabli według średnicy, rodzaju metalu i izolacji.
- Cięcie wstępne – skracanie przewodów do odcinków optymalnych dla maszyn rozdrabniających.
- Rozdrabnianie – młyny nożowe lub shreddery do uzyskania frakcji drobnoziarnistej.
- Separacja mechaniczna – separatory powietrzne, stoły wibracyjne i separatory elektrostatyczne do rozdzielania metalu od izolacji.
- Dodatkowa separacja metali – separatory magnetyczne i wirówki (dla bardzo drobnych frakcji miedzi).
- Oczyszczanie frakcji plastikowej – granulacja PVC i PE, przygotowanie do recyklingu materiałowego lub odzysku energetycznego.
Typowe maszyny i węzły linii
- Shreddery jedno- i dwuwałowe do kabli.
- Młyny nożowe do rozdrabniania wtórnego.
- Separatory powietrzne i stoły wibracyjne.
- Separatory elektrostatyczne do odzysku drobnych cząstek metalu.
- Prasy i granulatory do frakcji tworzyw sztucznych.
Odzyskiwane składniki, pierwiastki i związki
- Miedź (Cu) – z przewodów energetycznych i telekomunikacyjnych.
- Aluminium (Al) – z kabli napowietrznych i lekkich przewodów.
- Polichlorek winylu (PVC) – z izolacji przewodów.
- Polietylen (PE) – z kabli telekomunikacyjnych i specjalistycznych.
Energochłonność i emisje – orientacyjne benchmarki
- Energochłonność: 200–400 kWh/t odpadów – zależnie od stopnia rozdrobnienia i metod separacji.
- Emisje: pyły PVC i PE, minimalne emisje gazowe przy recyklingu mechanicznym; emisje LZO przy przetwarzaniu frakcji zanieczyszczonych olejami.
- Odpady wtórne: frakcje izolacyjne nienadające się do recyklingu, zanieczyszczone tworzywa.
Skala strumienia – Europa i Polska
- Europa: ok. 1,2–1,5 mln ton kabli elektrycznych trafiających rocznie do recyklingu.
- Polska: ok. 80–100 tys. ton/rok, w tym duża część z modernizacji infrastruktury energetycznej.
Specyfikacja referencyjna linii
| Wydajność | 0,5–5 t/h |
| Sekwencja | Segregacja → Cięcie → Rozdrabnianie → Separacja mechaniczna → Oczyszczanie frakcji plastikowej |
| Odzysk (typowo) | Miedź 40–60%, aluminium 10–20%, PVC i PE 20–40% |
| EHS | Filtracja pyłów PVC, ochrona pracowników przed zagrożeniami mechanicznymi, odłączanie napięcia z przewodów |