Gospodarka o obiegu zamkniętym w Zielonej Transformacji Miast – jak KPO wspiera wykorzystanie surowców?

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) jest jednym z najważniejszych kierunków rozwoju współczesnych miast. Jej celem jest utrzymanie materiałów, produktów i surowców w obiegu gospodarczym jak najdłużej, ograniczenie powstawania odpadów oraz zmniejszenie zużycia zasobów naturalnych. Inwestycja B3.4.1 „Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast” wpisuje się w te założenia, wspierając przedsięwzięcia zwiększające efektywność wykorzystania materiałów i rozwijające nowoczesną gospodarkę cyrkularną.

Dlaczego gospodarka o obiegu zamkniętym jest ważna dla miast?

Miasta są największymi konsumentami surowców oraz miejscem powstawania znacznej części odpadów. Każda inwestycja ograniczająca zużycie materiałów lub umożliwiająca ich ponowne wykorzystanie zmniejsza presję na środowisko oraz ogranicza koszty funkcjonowania gospodarki komunalnej.

GOZ zmienia sposób postrzegania odpadów – zamiast traktować je jako problem, stają się źródłem wartościowych surowców wykorzystywanych ponownie w produkcji.

Od modelu liniowego do cyrkularnego

Przez wiele lat dominował model oparty na schemacie „wydobycie – produkcja – użytkowanie – odpad”. Gospodarka o obiegu zamkniętym zastępuje go modelem, w którym materiały pozostają w obiegu możliwie najdłużej.

Osiąga się to poprzez:

• wydłużanie trwałości produktów,
• naprawę i regenerację,
• ponowne użycie,
• odzysk materiałów,
• recykling.

Jakie inwestycje wspiera program?

W ramach Zielonej Transformacji Miast mogą być realizowane przedsięwzięcia rozwijające lokalną gospodarkę cyrkularną.

Przykładowe inwestycje obejmują:

• centra ponownego użycia,
• punkty napraw produktów,
• instalacje przygotowania odpadów do recyklingu,
• systemy odzysku surowców,
• modernizację infrastruktury recyklingowej,
• projekty ograniczające powstawanie odpadów.

Drugie życie produktów

Jednym z najważniejszych elementów GOZ jest wydłużanie okresu użytkowania produktów.

Meble, sprzęt elektryczny, wyposażenie biur czy elementy infrastruktury mogą zostać naprawione, odnowione lub zmodernizowane zamiast zastępowania ich nowymi wyrobami. Pozwala to ograniczyć ilość odpadów oraz zmniejszyć zapotrzebowanie na nowe surowce.

Surowce wtórne jako pełnowartościowy materiał

Rozwój technologii sprawia, że wiele materiałów odzyskanych z odpadów osiąga parametry umożliwiające ich ponowne wykorzystanie w produkcji.

Tworzywa sztuczne, metale, szkło, papier czy kruszywa budowlane coraz częściej stają się pełnoprawnym surowcem wykorzystywanym przez przemysł.

Korzyści dla samorządów

Rozwijanie gospodarki o obiegu zamkniętym pozwala zmniejszać ilość odpadów kierowanych do unieszkodliwienia, ograniczać koszty funkcjonowania systemu komunalnego oraz zwiększać bezpieczeństwo surowcowe miast.

Dodatkową korzyścią jest rozwój lokalnych przedsiębiorstw świadczących usługi związane z odzyskiem materiałów oraz naprawą produktów.

Nowe możliwości dla przedsiębiorców

Transformacja cyrkularna tworzy nowe rynki dla producentów urządzeń recyklingowych, firm remontowych, przedsiębiorstw zajmujących się regeneracją komponentów oraz operatorów instalacji odzysku.

Program B3.4.1 może wspierać rozwój nowoczesnych technologii zwiększających wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu.

Powiązanie z innymi regulacjami

Założenia gospodarki o obiegu zamkniętym są spójne z Europejskim Zielonym Ładem, rozporządzeniem PPWR dotyczącym opakowań i odpadów opakowaniowych oraz polityką zwiększania wykorzystania surowców wtórnych w gospodarce.

Realizacja inwestycji wpisujących się w GOZ pomaga osiągać cele środowiskowe zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym.

Miasto przyszłości wykorzystuje zasoby wielokrotnie

Nowoczesna gospodarka miejska nie opiera się wyłącznie na skutecznym odbiorze odpadów. Jej fundamentem staje się efektywne zarządzanie materiałami przez cały cykl ich życia. Zielona Transformacja Miast wspiera właśnie takie podejście, umożliwiając realizację inwestycji, które zwiększają wykorzystanie surowców wtórnych, rozwijają recykling oraz wydłużają życie produktów. To kierunek, który będzie odgrywał coraz większą rolę w rozwoju polskich miast. Opracowanie redakcyjne.