Procedury zgłaszania i raportowania w zakładach ZZR i ZDR
Kiedy ilość substancji niebezpiecznych przesądza o tym, że magazyn staje się obiektem pod szczególnym nadzorem.
Zakłady, które przechowują substancje niebezpieczne w ilościach przekraczających progi określone w Dyrektywie Seveso III, klasyfikowane są jako zakłady o zwiększonym ryzyku (ZZR) lub zakłady o dużym ryzyku (ZDR). Wraz z tą klasyfikacją pojawia się szereg obowiązków związanych ze zgłaszaniem i raportowaniem do organów nadzorczych.
Obowiązki zakładów ZZR:
- zgłoszenie zakładu do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (WIOŚ), Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz właściwego starosty,
- opracowanie programu zapobiegania awariom, który opisuje politykę bezpieczeństwa i procedury minimalizacji ryzyka,
- utrzymywanie aktualnej ewidencji substancji niebezpiecznych wraz z ich ilościami,
- przekazywanie informacji do organów nadzoru w przypadku zmian w procesach technologicznych lub infrastrukturze mogących zwiększyć ryzyko.
Obowiązki zakładów ZDR:
- wszystkie obowiązki zakładu ZZR, a dodatkowo:
- opracowanie raportu o bezpieczeństwie, który zawiera szczegółowe analizy zagrożeń, scenariusze awarii oraz opis środków zapobiegawczych,
- przekazanie raportu do WIOŚ, PSP oraz do marszałka województwa,
- opracowanie wewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego,
- udział w tworzeniu zewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego, który przygotowuje Państwowa Straż Pożarna,
- obowiązek regularnej aktualizacji dokumentacji i raportowania wyników przeglądów bezpieczeństwa.
Transparentność i informowanie społeczeństwa
Przepisy wymagają, aby informacje o zakładach ZZR i ZDR były dostępne dla mieszkańców okolicznych terenów. Dotyczy to m.in. rodzaju przechowywanych substancji, możliwych zagrożeń oraz procedur postępowania w razie awarii. To element zwiększający świadomość społeczną i umożliwiający szybszą reakcję w sytuacjach kryzysowych.
Kontrole i nadzór
Zarówno zakłady ZZR, jak i ZDR podlegają regularnym kontrolom prowadzonym przez WIOŚ, PSP oraz inne właściwe organy. Celem jest weryfikacja zgodności z przepisami i skuteczności wdrożonych procedur. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości nakładane są decyzje administracyjne, a w skrajnych przypadkach – zakaz prowadzenia działalności.
Podsumowując: status ZZR lub ZDR to nie tylko etykieta, ale realne obowiązki dokumentacyjne, organizacyjne i techniczne. Prawidłowe zgłaszanie i raportowanie stanowi fundament bezpiecznego funkcjonowania zakładów przechowujących duże ilości substancji niebezpiecznych. Opracowanie redakcyjne.