Limity ilościowe substancji niebezpiecznych w kontekście Dyrektywy Seveso III
Kiedy „trochę za dużo” oznacza obowiązek wdrożenia planu awaryjnego i zgłoszenia do inspektora ochrony środowiska.
Dyrektywa Seveso III (2012/18/UE), obowiązująca również w Polsce, wprowadza progi ilościowe dla przechowywania substancji niebezpiecznych. Ich przekroczenie powoduje, że zakład zostaje zakwalifikowany jako zakład o zwiększonym ryzyku (ZZR) albo zakład o dużym ryzyku (ZDR). W takim przypadku na przedsiębiorcę nakładane są dodatkowe obowiązki – od opracowania raportu o bezpieczeństwie, po wdrożenie planów operacyjno-ratowniczych i systemów monitoringu.
Podstawowe progi ilościowe (przykłady):
- Bardzo toksyczne substancje dla zdrowia – próg ZZR: 5 ton, próg ZDR: 20 ton.
- Toksyczne substancje – próg ZZR: 50 ton, próg ZDR: 200 ton.
- Substancje łatwopalne (np. benzyna, etanol) – próg ZZR: 5 000 ton, próg ZDR: 50 000 ton.
- Ciecze wysoce łatwopalne (temperatura zapłonu < 21°C) – próg ZZR: 10 000 ton, próg ZDR: 50 000 ton.
- Materiały wybuchowe – próg ZZR: 50 ton, próg ZDR: 200 ton.
- Azotan amonu (NH₄NO₃) stosowany jako nawóz – próg ZZR: 1 250 ton, próg ZDR: 5 000 ton.
- Chlor – próg ZZR: 10 ton, próg ZDR: 25 ton.
- Wodór – próg ZZR: 5 ton, próg ZDR: 50 ton.
- Siarkowodór (H₂S) – próg ZZR: 5 ton, próg ZDR: 20 ton.
Konsekwencje przekroczenia progów Seveso:
- obowiązek zgłoszenia działalności do WIOŚ i PSP,
- opracowanie programu zapobiegania awariom przemysłowym,
- opracowanie planów operacyjno-ratowniczych (dla ZDR – także zewnętrznych planów tworzonych przez PSP),
- obowiązek prowadzenia analiz ryzyka i raportów o bezpieczeństwie,
- wzmożone kontrole ze strony organów nadzoru.
Polskie przepisy (m.in. Ustawa Prawo ochrony środowiska) wdrażają te wymagania wprost, a dodatkowo nakładają obowiązki w zakresie informowania społeczeństwa o zakładach stwarzających ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Oznacza to, że przedsiębiorstwa przechowujące substancje powyżej progów Seveso nie tylko muszą spełnić rygorystyczne wymogi techniczne i organizacyjne, ale także działać w pełnej przejrzystości wobec opinii publicznej.
Podsumowując: ilość ma znaczenie. Granica między zwykłym magazynem a zakładem o dużym ryzyku może wynosić zaledwie kilka ton – dlatego znajomość progów Seveso jest kluczowa przy planowaniu logistyki i infrastruktury. Opracowanie redakcyjne.