Rodzaje odpadów, dla których wymagane są dokumenty DPO i DPR
Dokumenty potwierdzające odzysk (DPO) i recykling (DPR) stanowią podstawowe narzędzie ewidencyjne w systemie gospodarowania odpadami. Umożliwiają one udokumentowanie rzeczywistego poddania odpadów procesom odzysku lub recyklingu, a tym samym rozliczenie przedsiębiorców z nałożonych na nich obowiązków ustawowych. Obowiązek ich stosowania dotyczy wybranych grup odpadów powiązanych z produktami wprowadzanymi na rynek, które po zużyciu stają się odpadami wymagającymi zagospodarowania.
Podstawy prawne
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – reguluje ogólne zasady gospodarowania odpadami, w tym procesy odzysku i recyklingu.
- Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi – wprost wprowadza dokumenty DPO, DPR, EDPO i EDPR dla odpadów opakowaniowych.
- Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej – określa obowiązki dla wybranych produktów, takich jak oleje smarowe czy opony.
- Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym – reguluje obowiązki w zakresie gospodarowania ZSEE.
- Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji – określa zasady gospodarowania pojazdami wycofanymi z użytku.
Rodzaje odpadów objęte systemem DPO i DPR
Poniżej zestawiono główne strumienie odpadów, dla których wymagane jest stosowanie dokumentów DPO i DPR:
| Kategoria odpadów | Przykłady odpadów | Dokumenty | Podstawa prawna |
|---|---|---|---|
| Opakowania | tworzywa sztuczne, papier i tektura, szkło, metale, drewno, opakowania wielomateriałowe | DPO, DPR, EDPO, EDPR | Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (2013) |
| Oleje smarowe i środki smarne | oleje silnikowe, oleje przemysłowe, smary; odpady olejowe (kody 13 01, 13 02, 13 03) | DPO, DPR, EDPO, EDPR | Ustawa „produktowa” (2001) + ustawa o odpadach (2012) |
| Opony | opony samochodowe, opony przemysłowe, odpady gumowe | DPO, DPR, EDPO, EDPR | Ustawa „produktowa” (2001) + ustawa o odpadach (2012) |
| Zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (ZSEE) | AGD, RTV, sprzęt IT, oświetlenie, sprzęt medyczny i przemysłowy | Potwierdzenia recyklingu i odzysku w systemie ZSEE (DPO/DPR pomocniczo) | Ustawa o ZSEE (2005) |
| Pojazdy wycofane z eksploatacji | samochody osobowe, ciężarowe, motocykle, inne pojazdy wycofane z użytku | Potwierdzenia demontażu i recyklingu; dokumenty DPO/DPR w zakresie wybranych frakcji | Ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (2005) |
| Baterie i akumulatory | baterie przenośne, akumulatory samochodowe, przemysłowe źródła energii | Potwierdzenia recyklingu i odzysku w systemie branżowym (DPO/DPR stosowane uzupełniająco) | Ustawa o bateriach i akumulatorach |
Znaczenie dokumentów dla poszczególnych strumieni
- Opakowania – DPO i DPR są podstawowym narzędziem rozliczania poziomów odzysku i recyklingu.
- Oleje smarowe i opony – dokumenty stanowią dowód realizacji obowiązków w zakresie odzysku i recyklingu oraz alternatywę dla opłaty produktowej.
- ZSEE – system opiera się na dedykowanych potwierdzeniach, jednak DPO/DPR mogą być stosowane jako element dodatkowej ewidencji.
- Pojazdy wycofane z eksploatacji – podstawą są potwierdzenia demontażu i recyklingu, natomiast poszczególne frakcje materiałowe mogą być dokumentowane w formie DPO/DPR.
- Baterie i akumulatory – rozliczane są poprzez system branżowy, a DPO/DPR mogą pełnić funkcję pomocniczą.
Podsumowanie
System DPO i DPR obejmuje przede wszystkim odpady opakowaniowe, oleje smarowe i opony, natomiast w przypadku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz baterii i akumulatorów stosowane są odrębne, specjalistyczne mechanizmy potwierdzania odzysku i recyklingu. Dokumenty DPO i DPR mają jednak charakter uniwersalny i stanowią podstawowy instrument ewidencyjny w rozliczaniu obowiązków środowiskowych przedsiębiorców w wielu obszarach gospodarki odpadami.
