Linie do recyklingu złomu stalowego – odzysk stali i metali towarzyszących

Źródła powstawania odpadu:

• Złom poprodukcyjny – odpady hutnicze i przemysłowe (ścinki blach, wióry, profile).
• Złom pokonsumpcyjny – demontaż konstrukcji stalowych, maszyn, pojazdów i urządzeń AGD.
• Zużyte elementy infrastrukturalne – szyny, mosty, rurociągi, zbiorniki.
• Złom hutniczy powstający jako produkt uboczny procesów metalurgicznych.

Zagrożenia i aspekty bezpieczeństwa (EHS):

• Ryzyko obecności materiałów niebezpiecznych w złomie (azbest, oleje, PCB, elementy elektroniczne).
• Możliwość występowania zamkniętych pojemników pod ciśnieniem – zagrożenie wybuchem podczas kruszenia lub stapiania.
• Pyły metaliczne i iskry – ryzyko zapłonu, konieczność odpylania i systemów przeciwpożarowych.
• Hałas i wibracje – wymagane środki ochrony indywidualnej oraz izolacje akustyczne.

Etapy przerobu:

• Segregacja wstępna i przygotowanie złomu – usuwanie zanieczyszczeń, elementów niemetalicznych, kabli, tworzyw sztucznych.
• Kruszenie i rozdrabnianie – cięcie złomu na mniejsze frakcje w nożycach gilotynowych, młynach lub prasach.
• Separacja magnetyczna i wiroprądowa – odzysk stali oraz oddzielenie metali nieżelaznych.
• Prasowanie i brykietowanie – zwiększenie gęstości materiału, ułatwienie transportu i załadunku do pieców.
• Stapianie w piecach elektrycznych łukowych (EAF) lub konwertorach tlenowych – odzysk stali wtórnej.
• Rafinacja – usuwanie domieszek siarki, fosforu i innych zanieczyszczeń metalurgicznych.

Typowe maszyny i węzły linii:

• Nożyce gilotynowe i prasy złomowe.
• Młyny i rozdrabniacze do wiórów stalowych.
• Separatory magnetyczne i wiroprądowe (ECS).
• Prasy do brykietowania i belowania złomu.
• Piec elektryczny łukowy (EAF) lub piec indukcyjny do stapiania złomu.
• Systemy odpylania i filtracji gazów hutniczych.

Odzyskiwane składniki:

• Stal wtórna – do ponownego wykorzystania w hutnictwie i przemyśle maszynowym.
• Metale nieżelazne – miedź, aluminium, cynk, ołów odzyskiwane w procesach separacji i rafinacji.
• Frakcje niemetaliczne – szkło, tworzywa – najczęściej kierowane do dalszego recyklingu lub odzysku energetycznego.

Energochłonność i emisje – orientacyjne benchmarki:

• Procesy mechaniczne (cięcie, separacja): 50–120 kWh/t złomu.
• Stapianie w piecach EAF: 350–500 kWh/t stali, zależnie od składu złomu.
• Emisje: pyły metaliczne, CO, CO₂, NO_x, SO₂ – wymagane zaawansowane systemy odpylania i filtracji spalin.
• Efekt środowiskowy: recykling stali zmniejsza emisje CO₂ o 60–70% w porównaniu z produkcją z rudy żelaza.

Skala strumienia – Polska i Europa:

• Europa: kilkadziesiąt milionów ton złomu stalowego rocznie poddawanego recyklingowi.
• Polska: ponad 8–10 mln ton złomu rocznie, z czego znaczną część wykorzystują huty stali.

Specyfikacja referencyjna linii (przykład):

• Wydajność: 5–50 t/h złomu stalowego.
• Sekwencja: Segregacja → Kruszenie/Cięcie → Separacja magnetyczna i wiroprądowa → Prasowanie → Stapianie → Rafinacja.
• Odzysk typowy: stal 85–95%, metale nieżelazne 2–8%, frakcje niemetaliczne 2–5%.
• EHS: instalacje odpylania, hermetyzacja punktów emisji, systemy przeciwpożarowe i monitoringu gazów hutniczych.