Instalacje do regeneracji olejów odpadowych – odzysk oleju bazowego, dodatków smarnych, metali ciężkich (separacja)
Źródła powstawania odpadu
- Zużyte oleje silnikowe z warsztatów samochodowych, stacji obsługi pojazdów i flot transportowych.
- Oleje przemysłowe z układów hydraulicznych, przekładniowych i turbinowych.
- Oleje sprężarkowe i z maszyn produkcyjnych.
- Odpady olejowe z procesów obróbki metali (chłodziwa i emulsje olejowe).
Zagrożenia i niebezpieczeństwa (EHS)
- Obecność metali ciężkich (ołów, kadm, chrom) pochodzących z zużycia silników i urządzeń.
- Zawartość wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) – substancji kancerogennych.
- Ryzyko wycieków i skażenia gleby oraz wód gruntowych przy niewłaściwym magazynowaniu.
- Emisje lotnych związków organicznych (LZO) podczas obróbki termicznej olejów.
- Ryzyko pożaru lub eksplozji przy obróbce frakcji łatwopalnych.
Etapy przerobu
- Przyjęcie i magazynowanie – kontrola jakości, odseparowanie wody i zanieczyszczeń stałych.
- Wstępna filtracja – usuwanie większych cząstek stałych i zanieczyszczeń mechanicznych.
- Odwodnienie – separacja wody wolnej i emulsyjnej (wirówki, separatory grawitacyjne).
- Destylacja próżniowa – rozdział frakcji olejowych od zanieczyszczeń ciężkich i dodatków zużytych.
- Oczyszczanie katalityczne lub adsorpcyjne – usuwanie siarki, metali ciężkich, LZO.
- Rafinacja końcowa – uzyskanie oleju bazowego spełniającego normy przemysłowe (np. API Group I/II).
Typowe maszyny i węzły linii
- Separatory grawitacyjne i hydrocyklony.
- Wirówki dekantacyjne i talerzowe.
- Filtry workowe i membranowe.
- Kolumny destylacji próżniowej.
- Reaktory katalityczne i kolumny adsorpcyjne (np. z ziemią okrzemkową, bentonitem, aktywnym węglem).
- Zbiorniki magazynowe z systemem odzysku oparów.
Odzyskiwane składniki, pierwiastki i związki
- Olej bazowy – wykorzystywany ponownie do produkcji smarów i olejów silnikowych.
- Dodatki smarne – część możliwa do regeneracji i ponownego użycia.
- Metale ciężkie – ołów, miedź, chrom, cynk – usuwane w procesie oczyszczania.
- Frakcje paliwowe – możliwe do wykorzystania jako paliwo przemysłowe.
Energochłonność i emisje – orientacyjne benchmarki
- Energochłonność: 150–300 kWh/t odpadów – zależnie od technologii destylacji i filtracji.
- Emisje: LZO, CO₂ z procesów termicznych, osady po oczyszczaniu chemicznym.
- Odpady wtórne: osady olejowe z metali ciężkich, zużyte sorbenty i filtry.
Skala strumienia – Europa i Polska
- Europa: ok. 2,5–3 mln ton/rok zużytych olejów odpadowych.
- Polska: ok. 250–300 tys. ton/rok, z czego ok. 50% trafia do regeneracji, a reszta do odzysku energetycznego.
Specyfikacja referencyjna linii
| Wydajność | 1–20 t/h |
| Sekwencja | Magazynowanie → Filtracja → Odwodnienie → Destylacja → Oczyszczanie → Rafinacja |
| Odzysk (typowo) | Olej bazowy 60–75%, frakcje paliwowe 5–10%, osady 10–15% |
| EHS | Systemy odzysku oparów, instalacje przeciwwybuchowe ATEX, neutralizacja ścieków olejowych |