Dyrektywa 2009/125/WE – Ekoprojektowanie produktów związanych z energią
Unijny akt ramowy, który położył fundamenty pod politykę ekoprojektowania w Europie – później zastąpiony przez nowoczesne Rozporządzenie ESPR.
Pełna nazwa aktu:
Dyrektywa 2009/125/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady określania wymagań dotyczących ekoprojektowania dla produktów związanych z energią.
(Dz. Urz. UE L 285 z 31.10.2009, s. 10–35)
Zakres stosowania:
Dyrektywa miała zastosowanie do produktów związanych z energią (energy-related products), czyli takich, które wpływają na zużycie energii podczas użytkowania — np. sprzętu AGD, oświetlenia, silników, komputerów i systemów grzewczych.
Cel regulacji:
Zmniejszenie negatywnego wpływu produktów na środowisko poprzez poprawę efektywności energetycznej, ograniczenie zużycia surowców oraz emisji w całym cyklu życia wyrobu.
Wymagania i obowiązki:
- Projektowanie produktów w sposób umożliwiający efektywne wykorzystanie energii, wody i materiałów;
- Opracowanie wymagań szczegółowych dla poszczególnych grup produktów w tzw. aktach wykonawczych Komisji Europejskiej;
- Oznakowanie CE jako potwierdzenie zgodności produktu z wymaganiami ekoprojektowania;
- Obowiązek sporządzenia dokumentacji technicznej potwierdzającej zgodność z dyrektywą.
Status prawny:
Dyrektywa 2009/125/WE została uchylona przez Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) z dniem 28 czerwca 2024 r. Nowe przepisy znacznie rozszerzyły zakres ekoprojektowania, obejmując wszystkie kategorie produktów, nie tylko energetyczne.
Znaczenie i skutki:
Dyrektywa stanowiła punkt wyjścia dla unijnej polityki efektywności energetycznej. Zdefiniowała pierwsze zasady zrównoważonego projektowania produktów, torując drogę dla dalszego rozwoju przepisów w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym.
Relacja z ESPR:
ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) przejęło i rozszerzyło założenia dyrektywy 2009/125/WE, wprowadzając obowiązek trwałości, naprawialności i cyfrowego paszportu produktu (Digital Product Passport – DPP). Opracowanie redakcyjne.
