Ocena substancji i współpraca z ECHA w systemie REACH

Bo samo zgłoszenie substancji to dopiero początek — prawdziwa gra zaczyna się wtedy, gdy ECHA bierze lupę do ręki.

Po rejestracji substancji w systemie REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals) przychodzi czas na jej ocenę — czyli sprawdzenie, czy dane są kompletne, wiarygodne i czy substancja nie stanowi zagrożenia dla zdrowia ludzi lub środowiska. Za ten proces odpowiada Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) wraz z państwami członkowskimi UE.

Cel oceny substancji

Ocena w REACH ma dwa główne zadania:

• zapewnić wysoką jakość danych naukowych dotyczących substancji,
• zidentyfikować substancje, które mogą stanowić poważne ryzyko i wymagają dalszych działań regulacyjnych (np. ograniczeń lub zezwoleń).

Rodzaje ocen w REACH

REACH przewiduje trzy poziomy oceny:

1. Ocena kompletności dokumentacji

Agencja ECHA sprawdza, czy złożone dossier rejestracyjne zawiera wszystkie wymagane informacje. Braki lub błędy skutkują wezwaniem do uzupełnienia danych w określonym terminie.

2. Ocena propozycji badań

Gdy przedsiębiorca proponuje wykonanie nowych testów (np. toksykologicznych), ECHA ocenia ich zasadność, by uniknąć zbędnych badań na zwierzętach. W wielu przypadkach preferowane są alternatywne metody, takie jak modelowanie QSAR lub testy in vitro.

3. Ocena substancji przez państwa członkowskie (CoRAP)

Każdego roku publikowany jest Wspólny Plan Działań (CoWspólny Plan Działań (CoRAP – Community Rolling Action Plan).RAP – Community Rolling Action Plan), który wskazuje substancje wymagające pogłębionej oceny. Państwa członkowskie analizują zagrożenia związane z ich stosowaniem i mogą zaproponować działania ograniczające.

Wyniki oceny i dalsze kroki

Po zakończeniu oceny, ECHA może:

• zażądać dodatkowych danych lub badań,
• zarekomendować ograniczenie lub zakaz stosowania substancji,
• włączyć ją na listę substancji SVHC (Substances of Very High Concern),
• zalecić przejście do procedury udzielenia zezwolenia lub wprowadzenia ograniczeń.

Współpraca z ECHA

Dla przedsiębiorców współpraca z ECHA nie kończy się na wysłaniu formularza. Wymaga stałego monitorowania komunikatów, odpowiadania na zapytania oraz aktualizowania dokumentacji. Brak reakcji może skutkować unieważnieniem rejestracji lub sankcjami administracyjnymi.

Rola przejrzystości

ECHA publikuje wyniki ocen w publicznej bazie danych, dzięki czemu konsumenci, instytucje i przedsiębiorcy mogą sprawdzać informacje o zagrożeniach i zastosowaniach substancji. To filar unijnej polityki otwartych danych o chemikaliach.

Podsumowanie

Ocena substancji w REACH to nie kontrola „dla sportu”, ale element systemu bezpieczeństwa chemicznego. Dzięki niej Europa może wiedzieć, czym oddychamy, co mamy na biurku i z czego zrobione są produkty codziennego użytku – zanim trafią na rynek, a nie po fakcie. Opracowanie redakcyjne.