Dyrektywa 2009/119/WE – unijne zasady dotyczące zapasów ropy i paliw
Opis: Dyrektywa Rady 2009/119/WE z dnia 14 września 2009 r. ustanawia wspólne zasady dotyczące obowiązkowych zapasów ropy naftowej i produktów naftowych w Unii Europejskiej. Nakłada ona na państwa członkowskie obowiązek utrzymywania minimalnych zapasów interwencyjnych, aby w razie kryzysu energetycznego zapewnić bezpieczeństwo dostaw paliw.
Podstawowe wymagania dyrektywy
- Każde państwo członkowskie UE musi utrzymywać zapasy ropy naftowej i/lub produktów naftowych na poziomie co najmniej:
- 90 dni średniego dziennego importu netto, lub
- 61 dni średniego dziennego krajowego zużycia – w zależności od tego, która wartość jest większa.
- Zapasy mogą być utrzymywane zarówno na terytorium danego państwa, jak i w innych państwach członkowskich na podstawie porozumień.
- Zapasy muszą być stale dostępne i możliwe do wykorzystania w krótkim czasie.
- Państwa członkowskie zobowiązane są do raportowania poziomu zapasów do Komisji Europejskiej.
Rodzaje zapasów
- Ropa naftowa – surowiec podstawowy dla rafinerii.
- Produkty naftowe – m.in. benzyny, oleje napędowe, paliwa lotnicze, oleje opałowe.
- Zapasy mogą być utrzymywane w formie surowej ropy lub gotowych paliw, w zależności od strategii danego kraju.
Cel regulacji
- Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego UE.
- Minimalizacja skutków kryzysów dostaw surowców i paliw.
- Ujednolicenie zasad raportowania i kontroli zapasów w całej Unii.
Implementacja w Polsce
- Dyrektywa została wdrożona do polskiego prawa ustawą z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego.
- Szczegółowe regulacje – takie jak wykaz surowców i paliw oraz sposób wyliczania opłaty zapasowej – są określone w rozporządzeniach Ministra Klimatu/Energii.
- Polska Agencja Rezerw Strategicznych (PARS) nadzoruje i koordynuje system zapasów interwencyjnych w kraju.
Znaczenie dla przedsiębiorstw
- Firmy wprowadzające paliwa na rynek uczestniczą w finansowaniu systemu poprzez opłatę zapasową.
- Dyrektywa i przepisy krajowe wymuszają na sektorze paliwowym stałą współpracę z organami administracji w zakresie raportowania i utrzymywania zapasów.
- Stabilny system zapasów sprzyja bezpieczeństwu dostaw i przewidywalności rynku paliw.
Opracowanie redakcyjne.
