Linie do recyklingu odpadów medycznych – odzysk metali, przekształcenie odpadów w bezpieczną frakcję stałą
Źródła powstawania odpadu
- Odpady z placówek służby zdrowia – szpitale, kliniki, przychodnie, laboratoria.
- Zużyte narzędzia chirurgiczne, igły, strzykawki, skalpele i ostrza.
- Zużyte urządzenia diagnostyczne zawierające elementy metalowe i elektroniczne.
- Odpady opatrunkowe, rękawiczki, materiały z sal operacyjnych.
- Przeterminowane lub niewykorzystane wyroby medyczne i farmaceutyczne w opakowaniach.
Zagrożenia i niebezpieczeństwa (EHS)
- Ryzyko biologiczne – obecność patogenów (bakterie, wirusy, grzyby) w odpadach skażonych.
- Ryzyko skaleczeń i zakłuć narzędziami tnącymi i igłami.
- Obecność substancji toksycznych i chemicznych (rtęć z termometrów, ołów z elementów elektronicznych, formaldehyd).
- Emisja dioksyn i furanów w procesach niewłaściwego spalania.
- Ryzyko promieniowania jonizującego – odpady z pracowni RTG i medycyny nuklearnej.
Etapy przerobu
- Segregacja i wstępna klasyfikacja – oddzielenie odpadów ostrych, elektronicznych, chemicznych i biologicznych.
- Dezynfekcja lub sterylizacja – autoklawowanie, obróbka parą wodną, plazmowa lub chemiczna w celu eliminacji patogenów.
- Rozdrabnianie mechaniczne – mielenie odpadów po dezynfekcji w młynach tnących lub bijakowych.
- Separacja metali – separatory magnetyczne i eddy current do odzysku stali i metali nieżelaznych.
- Stabilizacja i unieszkodliwienie – prasowanie lub przetwarzanie w postać frakcji stałej obojętnej.
- Recykling elementów elektronicznych – odzysk metali szlachetnych (Au, Ag, Pt) z PCB.
Typowe maszyny i węzły linii
- Autoklawy parowe wysokociśnieniowe.
- Reaktory plazmowe lub chemiczne do sterylizacji.
- Młyny tnące i młotkowe z obudową hermetyczną.
- Separatory magnetyczne i wirówki do rozdziału metali.
- Prasy hydrauliczne do kompakcji frakcji stałej.
- Instalacje do recyklingu komponentów elektronicznych.
Odzyskiwane składniki, pierwiastki i związki
- Stal nierdzewna – z narzędzi chirurgicznych i elementów konstrukcyjnych.
- Metale nieżelazne – aluminium, miedź z przewodów i aparatury.
- Metale szlachetne – złoto, srebro, platyna z PCB i styków.
- Tworzywa sztuczne – po dezynfekcji, możliwe do ponownego przetworzenia.
Energochłonność i emisje – orientacyjne benchmarki
- Energochłonność: 200–400 kWh/t odpadów – głównie procesy sterylizacji i rozdrabniania.
- Emisje: w procesach zamkniętych minimalne, w przypadku spalarni – emisje CO₂, NOₓ, dioksyn i furanów (konieczne filtry katalityczne).
- Odpady wtórne: popioły, żużle, ścieki z procesów mycia.
Skala strumienia – Europa i Polska
- Europa: ok. 1,5–2 mln ton/rok odpadów medycznych, w tym ok. 15–20% odpadów niebezpiecznych.
- Polska: ok. 50–60 tys. ton/rok odpadów medycznych, z czego 10–15 tys. ton/rok to odpady o najwyższym stopniu zagrożenia biologicznego.
Specyfikacja referencyjna linii
| Wydajność | 0,2–3 t/h |
| Sekwencja | Segregacja → Sterylizacja → Rozdrabnianie → Separacja metali → Stabilizacja frakcji stałej |
| Odzysk (typowo) | Metale 5–10%, tworzywa 10–20%, frakcja stała obojętna 70–80% |
| EHS | Pełna hermetyzacja, systemy filtracji powietrza HEPA, bezkontaktowy rozładunek odpadów skażonych |