Rethink – projektowanie zanim powstanie odpad

Najbardziej efektywnym odpadem jest ten, który nigdy nie powstał. Właśnie na tym opiera się idea Rethink, czyli przemyślenia sposobu projektowania produktów, opakowań i procesów produkcyjnych jeszcze przed rozpoczęciem ich wytwarzania. Współczesna gospodarka o obiegu zamkniętym zakłada, że o przyszłym recyklingu, naprawie czy ponownym wykorzystaniu produktu decyduje już etap jego projektowania. Dlatego Rethink staje się jednym z najważniejszych filarów nowoczesnej gospodarki odpadami.

Na czym polega Rethink?

Rethink oznacza zmianę sposobu myślenia o produktach jeszcze zanim trafią na rynek. Celem jest tworzenie wyrobów, które będą trwałe, łatwe do naprawy, modernizacji, demontażu oraz recyklingu.

Takie podejście pozwala ograniczyć ilość odpadów już u źródła, zamiast zajmować się nimi dopiero po zakończeniu użytkowania produktu.

Projektowanie decyduje o całym cyklu życia produktu

Szacuje się, że większość wpływu produktu na środowisko jest determinowana na etapie projektowania.

Dobór materiałów, sposób łączenia elementów, możliwość wymiany części czy zastosowanie jednorodnych surowców mają bezpośredni wpływ na późniejszą naprawę, regenerację oraz recykling.

Ekoprojektowanie jako nowy standard

Ekoprojektowanie (eco-design) polega na uwzględnianiu aspektów środowiskowych już podczas opracowywania produktu.

Projektanci dążą do ograniczenia zużycia surowców, zmniejszenia ilości materiałów, wydłużenia trwałości oraz ułatwienia odzysku poszczególnych komponentów po zakończeniu eksploatacji.

Trwałość zamiast jednorazowości

Jednym z podstawowych założeń Rethink jest wydłużanie okresu użytkowania produktów.

Urządzenia, które można naprawiać, modernizować lub rozbudowywać, pozostają w użyciu znacznie dłużej, co ogranicza zużycie surowców oraz ilość powstających odpadów.

PPWR zmienia sposób projektowania opakowań

Nowe unijne rozporządzenie PPWR wprowadza wymagania dotyczące projektowania opakowań z myślą o ich ponownym użyciu i recyklingu.

Producenci będą stopniowo dostosowywać konstrukcję opakowań do wymagań dotyczących możliwości recyklingu, ograniczania zbędnych elementów oraz zwiększania udziału materiałów pochodzących z recyklingu.

Cyfrowy Paszport Produktu

Coraz większą rolę będzie odgrywał Cyfrowy Paszport Produktu (Digital Product Passport).

Rozwiązanie to umożliwi gromadzenie informacji o składzie materiałowym, sposobie naprawy, możliwościach demontażu oraz recyklingu produktu. Dane będą dostępne dla producentów, serwisów, przedsiębiorstw recyklingowych oraz użytkowników.

Korzyści dla przedsiębiorstw

Projektowanie zgodne z zasadami Rethink oznacza nie tylko korzyści środowiskowe.

Lepsze wykorzystanie materiałów, ograniczenie ilości odpadów produkcyjnych, niższe koszty logistyczne oraz łatwiejszy odzysk surowców przekładają się również na większą efektywność ekonomiczną przedsiębiorstw.

Korzyści dla konsumentów

Produkty projektowane zgodnie z zasadami ekoprojektowania są zwykle bardziej trwałe, łatwiejsze do naprawy oraz tańsze w użytkowaniu przez cały okres eksploatacji.

Zmniejsza się również ilość odpadów oraz częstotliwość wymiany urządzeń i wyposażenia.

Projektowanie staje się pierwszym etapem gospodarki odpadami

Nowoczesna gospodarka odpadami nie rozpoczyna się w chwili wyrzucenia produktu do pojemnika, lecz znacznie wcześniej – na etapie jego projektowania. To właśnie wtedy zapadają decyzje wpływające na trwałość, możliwość naprawy, ponownego użycia i recyklingu. Idea Rethink pokazuje, że najlepszym sposobem ograniczania ilości odpadów jest tworzenie produktów, które przez wiele lat pozostają wartościowym zasobem, a po zakończeniu użytkowania mogą stać się źródłem cennych surowców wtórnych. Opracowanie redakcyjne.