Status działań korygujących i zapobiegawczych
Działania korygujące to jeden z kluczowych elementów systemu ISO 14001. W przeglądzie zarządzania kierownictwo musi ocenić, czy organizacja skutecznie eliminuje przyczyny niezgodności, incydentów i awarii oraz czy wprowadzone działania przynoszą trwałe rezultaty.
1. Dlaczego analiza działań korygujących jest tak ważna?
Ponieważ pokazuje, czy organizacja naprawdę zarządza ryzykiem środowiskowym — czy tylko „gasi pożary”. Działania korygujące mają eliminować przyczyny problemów, a nie tylko skutki.
- zapobiegają powtarzaniu incydentów,
- obniżają ryzyka środowiskowe,
- zapewniają zgodność z prawem,
- są dowodem skuteczności systemu podczas audytu.
2. Co norma wymaga, aby przedstawić w przeglądzie zarządzania?
Zgodnie z ISO 14001 należy ocenić:
- status działań korygujących,
- skuteczność działań,
- czy wystąpiły nowe niezgodności,
- jakie wnioski płyną z incydentów, awarii i skarg,
- czy konieczne są dodatkowe działania.
3. Typowe źródła działań korygujących
| Źródło | Przykład niezgodności | Możliwe działanie korygujące |
|---|---|---|
| Audyty wewnętrzne | Nieaktualne instrukcje dotyczące odpadów | Przegląd i aktualizacja dokumentacji |
| Audyty zewnętrzne | Brak dowodów legalizacji zbiorników | Przegląd harmonogramu i wykonanie legalizacji |
| Awaria / incydent | Wyciek oleju hydraulicznego | Przegląd stanu przewodów + szkolenie operatorów |
| Skargi stron zainteresowanych | Uciążliwość zapachowa | Analiza filtracji, przegląd instalacji wentylacyjnych |
| Monitoring środowiskowy | Przekroczenie zużycia energii | Modernizacja oświetlenia, audyt energetyczny |
4. Jak oceniać skuteczność działań korygujących?
Skuteczne działanie korygujące:
- usuwa przyczynę niezgodności,
- zapobiega ponownemu wystąpieniu problemu,
- ma przypisaną osobę odpowiedzialną,
- ma termin zakończenia,
- ma zdefiniowany wskaźnik skuteczności.
Przykład oceny skuteczności:
„Po wprowadzeniu kontroli szczelności przewodów raz w tygodniu nie odnotowano kolejnych wycieków przez 6 miesięcy – działanie skuteczne.”
5. Jak raportować działania korygujące w przeglądzie?
W raporcie powinny znaleźć się:
- lista działań w toku,
- lista działań zamkniętych,
- lista nowych wymagań wynikających z incydentów lub audytów,
- ocena zasobów potrzebnych do realizacji działań.
Układ sekcji raportu:
| Element | Opis |
|---|---|
| Niezgodność / incydent | Źródło i opis zdarzenia |
| Działanie przyczynowe | Co wyeliminowano? |
| Działanie zapobiegawcze | Jak zapobiegamy powtórce? |
| Status | Otwarte / Zamknięte / W toku |
| Termin | Planowana data zakończenia |
| Odpowiedzialny | Kto realizuje działanie? |
| Skuteczność | Ocena po wdrożeniu |
6. Najczęstsze błędy dotyczące działań korygujących
- brak analizy przyczyn (nawet podstawowej 5 Why),
- koncentrowanie się na skutkach, nie na przyczynach,
- długie terminy bez uzasadnienia,
- brak weryfikacji skuteczności,
- brak przydzielenia odpowiedzialności.
Rzetelna analiza działań korygujących jest nie tylko wymogiem ISO 14001, ale też jednym z kluczowych elementów realnego zarządzania środowiskowego. Przegląd zarządzania powinien jasno wykazać, że organizacja usuwa przyczyny problemów i stale zmniejsza ryzyko środowiskowe.
Opracowanie redakcyjne.
