Raport EMTER 2025 – najnowsza diagnoza środowiskowego wpływu żeglugi w Unii Europejskiej
EMTER 2025 to druga edycja unijnego raportu środowiskowego o transporcie morskim, przygotowana przez EEA i EMSA. Dokument aktualizuje dane z 2021 r. i pokazuje, jak zmienia się wpływ żeglugi na klimat, powietrze oraz ekosystemy morskie.
Czym jest EMTER 2025?
European Maritime Transport Environmental Report 2025 to zaktualizowany, kompleksowy przegląd oddziaływań środowiskowych europejskiego transportu morskiego. Raport stanowi kontynuację pierwszej edycji z 2021 r. i rozszerza ją o bieżące trendy, nowe dane i nowe regulacje, w tym objęcie żeglugi systemem EU ETS w 2024 r.
Raport opracowały ponownie dwie agencje Unii Europejskiej:
- European Environment Agency (EEA),
- European Maritime Safety Agency (EMSA).
Cel i główne założenia raportu
EMTER 2025 aktualizuje wiedzę o wpływie żeglugi na środowisko i ocenia postęp działań dekarbonizacyjnych. Najważniejsze cele raportu to:
- analiza zmian emisji CO₂, metanu (CH₄) i innych zanieczyszczeń od 2018 do 2023 r.,
- ocena wpływu nowych paliw (np. LNG) oraz nowych technologii napędowych,
- monitorowanie realizacji unijnych regulacji środowiskowych dotyczących żeglugi,
- aktualna diagnoza wpływu statków na powietrze, morza i klimat w UE,
- wsparcie dla polityki klimatycznej i planowania modernizacji sektora.
Raport ma charakter cykliczny – EMTER 2025 potwierdza, że publikacje będą kontynuowane w kolejnych latach.
Najważniejsze nowe wnioski z EMTER 2025
- emisje metanu z żeglugi co najmniej podwoiły się w latach 2018–2023, a modele wskazują wzrost nawet do pięciokrotności,
- statki odpowiadają za około 26% emisji metanu w całym sektorze transportu UE,
- udział żeglugi w emisjach CO₂ UE wynosi 3–4%, a w samym sektorze transportu – ,
- od 2024 r. żegluga jest objęta systemem EU ETS, co ma kluczowy wpływ na dekarbonizację,
- wzrasta udział LNG – co obniża emisje CO₂, ale zwiększa emisje metanu (zjawisko „methane slip”),
- rośnie znaczenie alternatywnych paliw, w tym metanolu, amoniaku i wodoru.
Zakres tematyczny raportu
EMTER 2025 obejmuje pełne spektrum oddziaływań środowiskowych żeglugi, w tym:
- emisje GHG – CO₂, CH₄, N₂O,
- emisje zanieczyszczeń powietrza – NOₓ, SOₓ, PM, BC (black carbon),
- analizy paliw – LNG, MGO, HFO, paliwa odnawialne i e-paliwa,
- wpływ na ekosystemy morskie – hałas podwodny, zanieczyszczenia, gatunki inwazyjne,
- incydenty środowiskowe – wycieki, awarie, zagrożenia chemiczne,
- analizy ekonomiczne i operacyjne – rola żeglugi w handlu i gospodarce UE,
- ocena przygotowania branży do nowych regulacji klimatycznych.
Dane źródłowe wykorzystane w EMTER 2025
Raport opiera się na najobszerniejszym zestawie danych o żegludze w UE:
- EU MRV (Monitoring, Reporting, Verification) – zużycie paliwa i emisje CO₂ statków >5000 GT,
- THETIS-MRV – centralna baza EMSA wspierająca analizę danych MRV,
- AIS (Automatic Identification System) – trasy, prędkości i profile eksploatacyjne statków,
- Eurostat – dane o handlu, ruchu w portach i tonażu,
- Inwentaryzacje emisji EEA i zestawy danych globalnych (m.in. EDGAR),
- dane rejestrowe z administracji morskich w państwach członkowskich,
- analizy technologiczne dotyczące napędów, paliw i efektywności floty.
Metodyka analiz stosowana w EMTER 2025
Emisje CO₂
Podstawą obliczeń pozostaje system MRV – emisje wyliczane są na bazie:
zużycie paliwa × współczynnik emisji CO₂
Uwzględniane są różnice pomiędzy rodzajami paliw, typami jednostek i warunkami operacyjnymi.
Emisje metanu (CH₄)
W edycji 2025 wprowadzono znacznie dokładniejsze modele emisji CH₄, szczególnie dla statków LNG, korzystając z:
- modeli „methane slip” dla różnych generacji silników dual-fuel,
- danych eksploatacyjnych z AIS,
- analiz porównawczych 2018–2023.
Emisje NOₓ, SOₓ i pyłów
Obliczane są na podstawie:
- charakterystyki silników i paliw,
- intensywności pracy jednostek,
- inwentaryzacji EEA oraz krajowych danych portowych.
Hałas podwodny i wpływ na ekosystemy
W 2025 rozszerzono analizy hałasu, łącząc modele ruchu statków z profilami akustycznymi dla klas jednostek i typów kadłubów.
Znaczenie EMTER 2025 dla polityki klimatycznej UE
Raport jest aktualnie najważniejszym źródłem wiedzy o wpływie żeglugi na środowisko w UE. W szczególności:
- wspiera wdrożenie EU ETS na morzu,
- pozwala ocenić ryzyka środowiskowe związane z przejściem na LNG,
- pokazuje dynamikę rozwoju paliw alternatywnych,
- stanowi punkt odniesienia dla strategii dekarbonizacji sektora.
Opracowanie redakcyjne.
