16 08 06* – Zużyte ciecze stosowane jako katalizatory
Opis właściwości oraz zasad bezpiecznego postępowania ze zużytymi ciekłymi katalizatorami zawierającymi substancje niebezpieczne.
| Kod odpadu (EWC) | 16 08 06* |
| Grupa odpadu | 16 – Odpady nieujęte w innych grupach |
| Podgrupa odpadu | 16 08 – Katalizatory zużyte |
| Definicja odpadu | Ciekłe katalizatory po procesach chemicznych, petrochemicznych lub przemysłowych, które utraciły aktywność i zawierają substancje niebezpieczne – m.in. metale w roztworach, kwasy, zasady, rozpuszczalniki czy związki reaktywne. |
| Przykłady | roztwory katalizatorów kwasowych stosowanych w syntezie organicznej, katalizatory jednorodne na bazie związków metali przejściowych, ciekłe katalizatory stosowane w polimeryzacji, zużyte katalizatory homogeniczne stosowane w reakcjach hydrogenacji lub utleniania. |
| Charakterystyka | Różnorodne ciecze o właściwościach żrących, utleniających, łatwopalnych, toksycznych lub reaktywnych. Mogą być to roztwory wodne, organiczne lub emulsje zawierające aktywne chemicznie składniki. |
| Parametry fizyko-chemiczne | stan skupienia: ciecz, roztwór, emulsja, pH: od silnie kwaśnego do silnie zasadowego, możliwość obecności metali ciężkich lub kompleksów metaloorganicznych, reaktywność: wysoka – zależy od rodzaju katalizatora. |
| Zagrożenia | toksyczność przy wdychaniu oparów i kontakcie ze skórą, ryzyko gwałtownych reakcji z wodą, zasadami lub reduktorami, możliwość uwalniania substancji niebezpiecznych w trakcie magazynowania, łatwopalność niektórych układów organicznych. |
| Wpływ na zdrowie | podrażnienia lub oparzenia chemiczne, uszkodzenia układu oddechowego przy inhalacji, zaburzenia neurologiczne przy ekspozycji na metale w formie rozpuszczonej, ryzyko ostrych zatruć w przypadku połknięcia lub kontaktu z błonami śluzowymi. |
| Zasady przechowywania | wyłącznie w szczelnych, chemicznie odpornych pojemnikach, obowiązek oznakowania: odpad niebezpieczny + piktogramy właściwości, unikać ekspozycji na ciepło, światło i wilgoć, przechowywać z dala od substancji reaktywnych lub łatwopalnych. |
| Metody transportu | transport zgodnie z ADR – jeśli ciecz spełnia kryteria klasyfikacyjne, stosowanie pojemników z kontrolą szczelności, obowiązkowe zabezpieczenie przed rozszczelnieniem. |
| Odzysk i unieszkodliwianie | R6 – regeneracja katalizatorów poprzez oczyszczanie chemiczne, R7 – odzysk składników chemicznych lub metali, D9 – neutralizacja chemiczna w instalacjach posiadających odpowiednią technologię, D10 – termiczne unieszkodliwianie, jeśli ciecz zawiera związki organiczne, D8 – stabilizacja lub solidyfikacja przed dalszym unieszkodliwianiem. |
| Uwagi technologiczne | wymagają analizy składu przed wyborem metody odzysku, często wymagają neutralizacji pH lub utlenienia przed transportem, mogą być źródłem cennych metali, zależnie od rodzaju katalizatora. |
Opracowanie redakcyjne.
