Projekt ROP (UC100): Kluczowe Założenia i Kontrowersje
Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (nr UC100), opublikowany w sierpniu 2025 r., ma na celu wdrożenie w Polsce nowego modelu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) oraz dostosowanie prawa do wymogów unijnego Rozporządzenia PPWR (w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych).
Główne Założenia Projektu UC100
- Nowa Opłata Opakowaniowa: Wprowadzenie obowiązkowej opłaty wnoszonej przez wprowadzających produkty w opakowaniach. Opłata ma być naliczana od masy opakowania, a jej wysokość ma być zróżnicowana (tzw. modulacja opłaty) w zależności od rodzaju materiału i jego przydatności do recyklingu.
- Likwidacja Opłaty Produktowej: Projekt zakłada zniesienie dotychczasowej opłaty produktowej od 2028 roku.
- Centralny Podmiot ROP: Zgodnie z pierwotnymi założeniami, obowiązki producentów mają być realizowane przez jedną, centralną organizację, którą ma być Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW).
- Finansowanie Gmin: Środki zebrane z Opłaty Opakowaniowej mają być redystrybuowane do gmin w celu finansowania systemu selektywnej zbiórki, transportu i recyklingu odpadów opakowaniowych.
Uwagi i Kontrowersje
- PPWR (Korekta Numeracji): Rozporządzenie UE, do którego dostosowuje się projekt, to Rozporządzenie (UE) 2025/40 (które weszło w życie 19 grudnia 2024 r.), a nie 2014 r.
- Krytyka Centralizacji: Proponowany model ROP, oparty na jednej organizacji (NFOŚiGW), jest mocno krytykowany przez branżę jako sprzeczny z zasadami wolnego rynku i konkurencji, które są promowane przez unijną Dyrektywę ramową o odpadach (Dyrektywa 2008/98/WE).
- Efektywność: Istnieją obawy, że przyjęcie projektu w pierwotnej wersji może być nieefektywne ekonomicznie dla przedsiębiorców i samorządów oraz może nie przynieść zakładanych korzyści środowiskowych w postaci zwiększenia poziomów recyklingu.