Rejestracja substancji chemicznych – fundament systemu REACH
W REACH wszystko zaczyna się od rejestracji. Bez niej żadna substancja nie ma prawa pojawić się na rynku UE – nawet jeśli jest stara jak sama tablica Mendelejewa.
Rozporządzenie REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals) ustanowiło jeden z najbardziej kompleksowych systemów kontroli chemikaliów na świecie. Jego pierwszy filar to rejestracja substancji – obowiązek obejmujący producentów i importerów, którzy wprowadzają na rynek UE substancje w ilości co najmniej 1 tony rocznie.
Cel rejestracji
Rejestracja ma na celu zgromadzenie pełnej wiedzy o właściwościach substancji, tak by możliwe było ocenienie ryzyka dla zdrowia ludzi i środowiska. Zasada jest prosta: „no data – no market” (brak danych = brak rynku).
Kto musi rejestrować?
Obowiązek rejestracji dotyczy:
- producentów substancji w UE,
- importerów substancji spoza UE (w czystej postaci, w mieszaninach lub w wyrobach),
- przedstawicieli wyłącznych – działających w imieniu producentów spoza Unii, aby umożliwić im zgodność z REACH.
Zakres informacji w dokumentacji rejestracyjnej
Wniosek rejestracyjny składany jest do Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA) poprzez system REACH-IT i zawiera:
- dane identyfikacyjne substancji (nazwa, numer CAS, skład),
- dane fizykochemiczne, toksykologiczne i ekotoksykologiczne,
- ocenę ryzyka i propozycję klasyfikacji zgodnie z rozporządzeniem CLP,
- raport bezpieczeństwa chemicznego (CSR) dla ilości powyżej 10 ton/rok,
- plan zarządzania ryzykiem i zalecenia dla użytkowników.
Wspólna rejestracja – SIEF
W celu uniknięcia duplikacji badań i ograniczenia testów na zwierzętach REACH wymaga współpracy przedsiębiorstw w ramach tzw. Forum Wymiany Informacji o Substancji (SIEF). Firmy wprowadzające tę samą substancję muszą wspólnie przygotować dokumentację i uzgodnić zakres danych.
Rejestracja wsteczna i nowe substancje
Dla substancji istniejących na rynku przed wejściem w życie REACH przewidziano okresy przejściowe (do 2018 r.), natomiast każda nowa substancja musi być zarejestrowana przed jej wprowadzeniem na rynek UE.
Weryfikacja i kontrola dokumentacji
ECHA prowadzi kontrolę zgodności rejestracji oraz oceny substancji, w tym tzw. compliance checks i substance evaluation. W przypadku braków agencja może zażądać dodatkowych danych lub zakazać dalszej sprzedaży substancji do czasu ich uzupełnienia.
Znaczenie dla przedsiębiorstw
Rejestracja to proces kosztowny i czasochłonny, ale przynosi wymierne korzyści: zwiększa wiarygodność firmy, umożliwia eksport w obrębie UE oraz buduje zaufanie konsumentów do bezpieczeństwa produktów chemicznych.
Podsumowanie
Rejestracja to fundament REACH – bez niej cały system regulacyjny nie miałby sensu. To dzięki niej Unia Europejska wie, co naprawdę krąży w jej przemyśle chemicznym – od farb i klejów po detergenty i materiały budowlane. Każda substancja zarejestrowana w REACH to krok w stronę przejrzystości i odpowiedzialności chemicznej. Opracowanie redakcyjne.