Rozdział 11. Odpady budowlane

Od 2025 roku budowa bez segregacji odpadów to już nie tylko bałagan, a wykroczenie. Nowe przepisy wprowadziły twarde zasady – kto buduje, ten segreguje i dokumentuje. A najlepiej, jeśli jeszcze rozumie, co wpisuje w BDO.

1. Odpady budowlane jako szczególna kategoria

Odpady budowlane to wszelkie materiały powstałe w wyniku budowy, rozbiórki, remontu lub modernizacji obiektów. Ich urok polega na tym, że wyglądają niewinnie – trochę betonu, tynków, desek, rur – a gdy przychodzi do klasyfikacji kodów odpadów potrafią przyprawić o zawrót głowy.

Od 2025 roku wprowadzono nową definicję odpadu budowlanego, obejmującą również drobne prace remontowe prowadzone przez przedsiębiorców. Tak – nawet wymiana drzwi w sklepie generuje odpady wymagające ewidencji w BDO.

2. Segregacja obowiązkowa od 2025 roku

Nowe przepisy wymagają, by odpady z budów i remontów były segregowane co najmniej na pięć frakcji:

• beton, gruz ceglany, materiały ceramiczne,
• metal,
• tworzywa sztuczne,
• szkło,
• drewno.

Dodatkowo, odpady niebezpieczne, jak azbest, farby z rozpuszczalnikami, czy kleje należy gromadzić osobno i oznaczać. W przeciwnym razie inspektor może uznać, że cały kontener to „odpad zmieszany”, a wtedy rachunek rośnie szybciej niż cena stali.

3. Ewidencja odpadów budowlanych w systemie BDO

Każda firma budowlana musi prowadzić ewidencję odpadów powstałych w trakcie prac. W systemie BDO tworzy się kartę przekazania odpadów (KPO) dla każdego rodzaju odpadu osobno. Dodatkowo, w przypadku remontów prowadzonych dla klienta indywidualnego to przedsiębiorca, a nie klient odpowiada za odpady powstałe na miejscu. W praktyce: ekipa wymieniająca dach nie może zostawić azbestu u właściciela z komentarzem „niech pan to zgłosi”.

4. Przekazywanie i transport odpadów budowlanych

Transport odpadów budowlanych może odbywać się tylko do podmiotu z aktualnym wpisem w rejestrze BDO i odpowiednim zezwoleniem. W systemie należy wskazać numer rejestrowy odbiorcy i potwierdzić masę przekazanych odpadów. Częsty błąd: przekazanie gruzu firmie „z polecenia”, bez sprawdzenia jej w rejestrze. W razie kontroli odpowiedzialność spada na zlecającego, a nie na kierowcę ciężarówki.

5. Recykling i ponowne wykorzystanie

Nie wszystkie odpady z budowy muszą trafić na wysypisko. Coraz więcej firm stosuje recykling na miejscu, np. kruszenie betonu, odzysk stali zbrojeniowej, wykorzystanie gruzu do utwardzania dróg wewnętrznych. Warunek? Musi istnieć odpowiednia decyzja zezwalająca na odzysk w procesie R5 lub R10. Jeśli nie masz decyzji gruz staje się odpadem, nawet jeśli wygląda jak surowiec wtórny.

6. Kody odpadów budowlanych

Najczęściej spotykane kody z grupy 17 to:

• 17 01 01 – Odpady betonu i gruz betonowy,
• 17 01 07 – Mieszaniny betonu, gruzu ceglanego, odpadów ceramicznych,
• 17 02 01 – Drewno,
• 17 02 03 – Tworzywa sztuczne,
• 17 04 05 – Żelazo i stal,
• 17 06 05* – Materiały zawierające azbest.

Każdy z tych kodów wymaga osobnego pojemnika i karty przekazania odpadów. Warto mieć listę kodów budowlanych w firmowym segregatorze.

7. Nowe obowiązki inwestorów

Od 2025 roku również inwestor ma obowiązek upewnić się, że odpady z jego budowy trafiają do legalnego odbiorcy. Brak potwierdzenia odbioru może skutkować karą od 5000 do 1 000 000 zł. To oznacza, że nie wystarczy powiedzieć: „wykonawca się tym zajmie” – teraz trzeba to także udowodnić w BDO.