Rozdział 13. BDO w handlu i gastronomii
Gdy handel i gastronomia spotkały się z BDO, powstał nowy gatunek – przedsiębiorca świadomy ekologicznie i ogromnie zaskoczony nowymi obowiązkami.
Jednorazowe kubki, pudełka, tacki i słomki były kiedyś biznesowym detalem – dziś potrafią generować obowiązki ewidencyjne, finansowe i sprawozdawcze. Ten rozdział wyjaśnia, jak odnaleźć się w gąszczu przepisów SUP i BDO.
1. Dlaczego gastronomia trafiła do BDO
Restauracje, bary, food trucki, piekarnie i sklepy – wszyscy, którzy wydają jedzenie lub napoje w opakowaniach, trafili pod lupę BDO. Powód jest prosty – plastik. Ustawodawca uznał, że kubek po kawie to odpad, który trzeba rozliczyć.
W praktyce oznacza to, że każda jednostka gastronomiczna, która wydaje produkty w opakowaniach jednorazowego użytku, ma obowiązek zarejestrować się w BDO i prowadzić ewidencję oraz sprawozdawczość. Tak, nawet budka z zapiekankami, jeśli wydaje ją na plastikowej tacce.
2. Opłaty i obowiązki – kto, ile i za co
Od 2025 roku obowiązki przedsiębiorców z branży gastronomicznej i handlowej rozszerzają się o pełne rozliczenie produktów w opakowaniach SUP (Single Use Plastics). W praktyce oznacza to konieczność:
·pobierania opłaty od każdego wydanego opakowania jednorazowego użytku,
·prowadzenia ewidencji liczby wydanych opakowań,
·sporządzania rocznych sprawozdań w systemie BDO,
·wpłaty zebranych opłat na rachunek marszałka województwa.
Brzmi prosto? Dopóki nie trzeba rozróżnić kubka z PLA od kubka z PS, a opakowania z „papieru z folią” od „folii z papierem”. Wtedy zaczyna się prawdziwa przygoda z interpretacjami prawnymi i tabelami materiałów.
3. Opakowania SUP w praktyce
Do kategorii SUP zaliczają się m.in. kubki, wieczka, pudełka na żywność, pojemniki na fast food, słomki, sztućce i mieszadełka. W skrócie: wszystko, co lekkie, tanie i z tworzywa. Każdy wydany egzemplarz trzeba ewidencjonować nawet pojedynczą słomkę.
Warto też pamiętać, że klient może przynieść własne naczynie. Wtedy opłata SUP nie obowiązuje.
4. Sprawozdanie roczne i najczęstsze błędy
Sprawozdanie w zakresie opakowań SUP składa się do 15 marca każdego roku. Dane muszą obejmować łączną liczbę wydanych opakowań oraz sumę pobranych opłat. Typowe błędy to:
- pominięcie okresów bez sprzedaży (trzeba wpisać 0, nie zostawiać pustego pola),
- niezgodność danych między ewidencją a sprawozdaniem,
- brak dowodu wpłaty zebranych opłat do marszałka.
Kontrolerzy lubią liczby okrągłe, ale nie te „z kapelusza” więc każde 999 kubków lepiej poprzeć raportem z kasy fiskalnej.
5. Torby foliowe i opłata recyklingowa
Torby z tworzyw sztucznych też mają swoje pięć minut w BDO. Od 2024 roku obowiązuje pełna ewidencja i raportowanie toreb o grubości do 50 mikrometrów. Za każdą torbę pobiera się opłatę recyklingową, którą należy przekazać marszałkowi do 15 marca następnego roku. Kto tego nie zrobi płaci karę. I to nie symboliczną.
Warto pamiętać! Jeśli w sklepie są torby „biodegradowalne”, warto mieć na nie certyfikat. W przeciwnym razie BDO uzna je za zwykły plastik w przebraniu.
6. Kaucje, opłaty i zwroty – co przynoszą zmiany?
System kaucyjny dla butelek i puszek wystartował od 2025 roku. Dla gastronomii i handlu oznacza to nowy obowiązek – odbiór opakowań zwrotnych od klientów. Każda kaucja musi być ewidencjonowana, a dane trafiają do BDO. To kolejna tabela z kolumną „ilość”.
7. Jak nie zwariować wśród paragrafów
Najlepsza strategia to prowadzić ewidencję na bieżąco – codziennie lub co tydzień. Drukować podsumowania, archiwizować dowody wpłat i mieć jeden segregator z napisem „BDO – gastronomia i handel”. Bo w razie kontroli liczy się nie tylko wiedza, ale i refleks oraz to, czy znajdziesz fakturę szybciej niż kontroler.
Więcej w Instrukcji BDO 2026
