Informacje dot. substancji niebezpiecznych (zakłady SEVESO)
Zakłady SEVESO to obiekty, w których występują lub mogą wystąpić duże ilości substancji niebezpiecznych. Obowiązki informacyjne wynikają z przepisów mających zapobiegać poważnym awariom przemysłowym.
- Termin: niezwłocznie po zmianie danych, a także cyklicznie (co 5 lat)
- Podstawa: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz Dyrektywa SEVESO III (2012/18/UE)
- Kogo dotyczy: zakłady o zwiększonym i dużym ryzyku (ZZR, ZDR)
1. Podstawa prawna i zakres
System SEVESO reguluje obowiązki zakładów przemysłowych, w których przechowywane są substancje niebezpieczne w ilościach przekraczających określone progi. Celem jest zapobieganie poważnym awariom i ograniczanie ich skutków dla ludzi oraz środowiska. W Polsce system ten wdrożono poprzez przepisy Prawa ochrony środowiska i rozporządzenia wykonawcze.
2. Kogo i kiedy dotyczy
- Podmioty: zakłady ZZR i ZDR (o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia awarii przemysłowej).
- Termin: obowiązek zgłoszenia danych występuje przy:
- utworzeniu nowego zakładu,
- zmianie rodzaju lub ilości substancji niebezpiecznych,
- istotnej zmianie profilu działalności zakładu.
- Dodatkowo – aktualizacja informacji co najmniej raz na 5 lat.
- Adresat/system: Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska, Państwowa Straż Pożarna, WIOŚ, wojewoda.
3. Co musi zawierać informacja
- Dane identyfikacyjne zakładu i operatora.
- Wykaz substancji niebezpiecznych wraz z ilościami i klasyfikacją.
- Opis instalacji technologicznych i magazynowych.
- Charakterystykę możliwych zagrożeń i scenariuszy awarii.
- Opis środków zapobiegawczych i procedur awaryjnych.
- Mapę lokalizacyjną zakładu i obszaru zagrożenia.
4. Jak złożyć i gdzie
- Forma: pisemna lub elektroniczna (zgodnie z wytycznymi organów).
- Adresat: właściwy WIOŚ, PSP, wojewoda.
- Tryb: obowiązek zgłoszenia i aktualizacji informacji oraz przekazywania ich do krajowej bazy danych.
5. Progi i wyjątki
- Obowiązki zależą od ilości substancji niebezpiecznych — progi określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju.
- Zakłady poniżej progów mogą mieć obowiązki ograniczone (np. tylko ewidencyjne).
- Niektóre substancje objęte są dodatkowymi regulacjami (np. ADR, CLP).
6. Sankcje i odpowiedzialność
Niewywiązanie się z obowiązku zgłoszenia lub aktualizacji danych może skutkować:
- karami administracyjnymi,
- karą grzywny lub ograniczenia wolności,
- wstrzymaniem działalności zakładu,
- dodatkowymi kontrolami WIOŚ i PSP.
7. Najczęstsze błędy i pro-tipy
- Brak aktualizacji danych po zwiększeniu ilości substancji.
- Niedoszacowanie ilości substancji niebezpiecznych w obliczeniach progowych.
- Niekompletne scenariusze awaryjne.
- Brak spójności między danymi przekazywanymi różnym instytucjom.
8. Mini-checklista
- [ ] Identyfikacja substancji i określenie progów SEVESO
- [ ] Sporządzenie wykazu i mapy zakładu
- [ ] Złożenie zgłoszenia do właściwych organów
- [ ] Aktualizacja co najmniej raz na 5 lat
- [ ] Przygotowanie planu awaryjnego
Uwaga: Zakłady SEVESO znajdują się pod szczególnym nadzorem – właściwe i terminowe zgłoszenia to mniej nerwów podczas kontroli PSP i WIOŚ.
