Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1005/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową

Rozporządzenie nr 1005/2009 jest kluczowym aktem prawnym Unii Europejskiej mającym na celu ochronę warstwy ozonowej poprzez wprowadzenie szczegółowych regulacji dotyczących substancji zubożających warstwę ozonową (ODS – Ozone-Depleting Substances). Jest to przekształcona wersja wcześniejszego rozporządzenia i stanowi fundament europejskiej polityki w tym obszarze.

---

Zakres rozporządzenia

1. Substancje objęte regulacją:

• Chlorofluorowęglowodory (CFC).
• Halony.
• Tetrachlorometan.
• Bromometan.
• Hydrochlorofluorowęglowodory (HCFC).
• Inne substancje określone w załącznikach do rozporządzenia.

1. Działania regulacyjne:

• Całkowity zakaz produkcji i stosowania większości ODS.
• Ścisłe ograniczenia dotyczące przywozu, wywozu i obrotu substancjami.
• Obowiązek zgłaszania i monitorowania działań związanych z ODS.

1. Zakres geograficzny:

• Rozporządzenie ma zastosowanie w państwach członkowskich UE i krajach EOG (Europejskiego Obszaru Gospodarczego).

---

Cele rozporządzenia

1. Ochrona warstwy ozonowej:

• Zapobieganie emisji substancji niszczących ozon w atmosferze.

1. Spełnienie zobowiązań międzynarodowych:

• Realizacja celów Protokołu Montrealskiego.

1. Promowanie alternatyw:

• Wspieranie przejścia na substancje i technologie mniej szkodliwe dla środowiska.

---

Kluczowe postanowienia

1. Zakaz stosowania:

• Całkowity zakaz produkcji i stosowania większości substancji ODS, z wyjątkiem niektórych zastosowań krytycznych (np. medycznych).

1. Ograniczenia w handlu:

• Zakaz importu i eksportu substancji oraz produktów je zawierających, z określonymi wyjątkami.

1. Zasady odzysku i unieszkodliwiania:

• Obowiązek odzysku, recyklingu lub bezpiecznego unieszkodliwiania substancji podczas konserwacji, napraw i demontażu urządzeń.

1. Raportowanie:

• Podmioty używające lub przechowujące substancje ODS muszą prowadzić ewidencję i składać raporty do właściwych organów.

1. Kary za naruszenia:

• Państwa członkowskie zobowiązane są do ustanowienia sankcji za nieprzestrzeganie przepisów rozporządzenia.

---

Wyjątki od zakazów

1. Zastosowania krytyczne:

• W przypadku braku dostępnych alternatyw, np. w sektorze ochrony zdrowia (inhalatory z bromometanem).

1. Zastosowania laboratoryjne i badawcze:

• Dopuszczalne w ograniczonym zakresie pod ścisłą kontrolą.

---

Obowiązki państw członkowskich

1. Monitorowanie i raportowanie:

• Państwa członkowskie muszą prowadzić rejestry i raportować dane do Komisji Europejskiej.

1. Zapewnienie zgodności:

• Egzekwowanie przepisów poprzez inspekcje i kontrole.

1. Promowanie alternatyw:

• Wspieranie technologii i substytutów przyjaznych dla środowiska.

---

Znaczenie rozporządzenia

1. Globalny wpływ:

• Rozporządzenie przyczynia się do realizacji celów Protokołu Montrealskiego i ochrony warstwy ozonowej na skalę globalną.

1. Wspieranie innowacji:

• Stymulacja rozwoju alternatywnych technologii i substytutów w różnych sektorach gospodarki.

1. Ochrona zdrowia publicznego i środowiska:

• Zmniejszenie ekspozycji na szkodliwe promieniowanie UV i ograniczenie negatywnego wpływu na ekosystemy.

---