Strefa czystego transportu a polityka klimatyczna UE
Strefy czystego transportu są lokalnym narzędziem samorządów, ale ich znaczenie wykracza poza poziom miasta i wpisuje się w szerszą politykę klimatyczną Unii Europejskiej.
Unijna polityka klimatyczna opiera się na długoterminowym celu ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz poprawy jakości środowiska w obszarach zurbanizowanych. Transport drogowy jest jednym z sektorów, w których redukcja emisji postępuje wolniej niż w energetyce czy przemyśle.
Strefy czystego transportu pełnią rolę narzędzia uzupełniającego regulacje ogólnounijne. Podczas gdy systemy handlu emisjami i normy techniczne oddziałują na producentów i duże podmioty gospodarcze, SCT wpływa bezpośrednio na sposób korzystania z pojazdów w miastach.
Z perspektywy Unii Europejskiej SCT są elementem polityki poprawy jakości powietrza, ale także narzędziem wspierającym realizację celów klimatycznych. Ograniczenie ruchu najbardziej emisyjnych pojazdów przyczynia się do redukcji lokalnych emisji i zmniejszenia zużycia paliw kopalnych.
Wiele dokumentów strategicznych UE zakłada większą rolę miast w realizacji transformacji klimatycznej. Strefy czystego transportu są przykładem przeniesienia celów europejskich na poziom lokalny, gdzie efekty regulacji są najbardziej odczuwalne dla mieszkańców.
SCT wspierają również zmiany strukturalne w mobilności. Ograniczenia wjazdu dla określonych pojazdów zachęcają do korzystania z transportu publicznego, rozwiązań współdzielonych oraz alternatywnych form przemieszczania się, co jest spójne z unijną wizją zrównoważonego transportu.
Jednocześnie Unia Europejska pozostawia miastom dużą swobodę w kształtowaniu stref czystego transportu. Pozwala to uwzględniać lokalne uwarunkowania społeczne i przestrzenne, przy zachowaniu wspólnego kierunku polityki środowiskowej.
Strefy czystego transportu pokazują, że realizacja celów klimatycznych nie opiera się wyłącznie na wielkoskalowych instrumentach ekonomicznych, lecz także na lokalnych regulacjach, które bezpośrednio wpływają na codzienne wybory transportowe mieszkańców.
Opracowanie redakcyjne.