Czym jest strefa czystego transportu?

Strefa czystego transportu to narzędzie stosowane przez miasta w celu ograniczenia zanieczyszczeń powietrza poprzez regulowanie wjazdu pojazdów o najwyższych emisjach do wybranych obszarów miejskich.

Strefa czystego transportu, w skrócie SCT, polega na wyznaczeniu obszaru miasta, do którego mogą wjeżdżać wyłącznie pojazdy spełniające określone kryteria emisyjne. Kryteria te najczęściej odnoszą się do norm emisji spalin, rodzaju paliwa lub poziomu emisji zanieczyszczeń.

Celem wprowadzenia strefy nie jest całkowite wyeliminowanie ruchu samochodowego, lecz ograniczenie obecności pojazdów najbardziej obciążających środowisko. SCT koncentruje się przede wszystkim na ochronie jakości powietrza w miejscach o największym natężeniu ruchu i zabudowie mieszkaniowej.

W praktyce strefy czystego transportu różnią się między sobą zakresem i restrykcyjnością. Niektóre obejmują jedynie ścisłe centra miast, inne rozciągają się na większe dzielnice. Zasady wjazdu mogą być stałe lub zaostrzane stopniowo wraz z upływem czasu.

Strefa czystego transportu nie jest równoznaczna z całkowitym zakazem ruchu. Zazwyczaj przewiduje się wyjątki, na przykład dla mieszkańców, służb ratunkowych, transportu publicznego czy określonych grup zawodowych. Model SCT ma więc charakter regulacyjny, a nie wykluczający.

Idea stref czystego transportu wywodzi się z doświadczeń miast europejskich, które od lat borykają się z problemem przekroczeń dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń powietrza. Transport drogowy został zidentyfikowany jako jedno z kluczowych źródeł emisji w obszarach zurbanizowanych.

SCT jest jednym z elementów szerszej polityki miejskiej, obejmującej również rozwój transportu publicznego, ruchu pieszego i rowerowego oraz ograniczanie ruchu tranzytowego. Sama strefa nie rozwiązuje wszystkich problemów, ale może istotnie zmniejszyć presję emisyjną w najbardziej obciążonych częściach miasta.

Opracowanie redakcyjne.