Ten wyznacznik dotyczy rozumienia rodzajów odpadów, ich właściwości, strumieni, surowców wtórnych oraz produktów powstających z odpadów. To fundament dla ludzi, którzy „myślą odpadami” na co dzień.
Specjaliści ds. gospodarki odpadami
Technolodzy recyklingu
Pracownicy sortowni i zakładów przetwarzania odpadów
Analitycy danych środowiskowych
Nazwa wiązki: rodzaje odpadów
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
rodzaje odpadów wyróżnionych np. ze względu na: źródła ich powstawania, właściwości, użyteczność, stopień uciążliwości, ryzyko stwarzania zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzi, mienia, środowiska itp.
3
dane dotyczące odpadów wytwarzanych w gospodarce, np. dane statystyczne, dane wynikające z opracowań, publikacji, raportów
4
czynniki wpływające na rodzaj wytwarzanych odpadów, ich skład, strukturę, ekoprojektowanie oraz przydatność do recyklingu
5
teorie dotyczące zależności rodzaju, składu i struktury strumieni odpadów od typu podmiotów, uwarunkowań lokalnych i innych czynników
6
mechanizmy kształtowania strumieni wytwarzanych odpadów w aspektach jakościowym, ekonomicznym, środowiskowym oraz gospodarki obiegu zamkniętego
7
prognozowane zmiany w zakresie rodzajów, składu i struktury wytwarzanych odpadów, w tym przewidywane nowe rodzaje odpadów, z uwzględnieniem informacji zwrotnej kierowanej do producentów w zakresie ekoprojektowania i gospodarki obiegu zamkniętego
8
Nazwa wiązki: właściwości odpadów
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
parametry charakteryzujące odpady i ich strumienie (np. wilgotność, skład)
3
właściwości odpadów, w tym właściwości fizykochemiczne, biologiczne, energetyczne
4
czynniki wpływające na parametry jakościowe, właściwości ekonomiczne odpadów oraz ich przydatność do recyklingu
5
normy określające parametry jakościowe odpadów i ich strumieni; zasady określania zgodności właściwości odpadów z wymaganiami norm krajowych i unijnych w kategoriach gospodarki obiegu zamkniętego i zrównoważonego rozwoju; wymagania w zakresie parametrów jakościowych odpadów i ich strumieni
6
7
8
Nazwa wiązki: badanie odpadów
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
3
cel i rodzaje badań odpadów, parametry odpadów poddawane badaniom
4
zasady badania odpadów, w tym wymogi dotyczące laboratoriów wykonujących badania, metody i technologie wykorzystywane do badania odpadów i oznaczania ich parametrów
5
krajowe i unijne akty prawne dotyczące badania i klasyfikowania odpadów, w tym pod kątem ich właściwości handlowych
6
7
8
Nazwa wiązki: klasyfikowanie odpadów
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
3
4
zasady i kryteria klasyfikowania odpadów
5
regulacje prawne dotyczące klasyfikowania odpadów, z uwzględnieniem ekoprojektowania i gospodarki obiegu zamkniętego
6
7
8
Nazwa wiązki: segregowanie odpadów
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
3
zasady segregowania odpadów komunalnych
4
standardy segregacji odpadów określone dla poszczególnych rodzajów surowców
5
regulacje prawne dotyczące segregowania odpadów; zaawansowane metody i technologie segregowania odpadów z uwzględnieniem efektywności środowiskowej i energetycznej
6
7
8
Nazwa wiązki: surowce odzyskiwane i produkty wytwarzane z odpadów
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
podstawowe grupy surowców występujących w odpadach (np. szkło, metal, tworzywa sztuczne)
3
rodzaje produktów wytwarzanych z odpadów oraz powstających w procesach zagospodarowania odpadów
4
rodzaje surowców powszechnie występujących w odpadach i ich kombinacji w zakresie składu
5
strukturę surowców odzyskiwanych z danego rodzaju odpadów; zasady klasyfikacji i kierowania surowców do dalszych procesów w aspektach gospodarki obiegu zamkniętego
6
rodzaje rzadkich surowców, w tym surowców krytycznych, oraz możliwości ich odzyskiwania w ramach np. urban mining, a także ich dalszego zastosowania
7
potencjalne odpady zawierające nowe składniki, cenne pod względem możliwości ich wykorzystania w gospodarce obiegu zamkniętego, a także odpady o szczególnym znaczeniu dla ochrony środowiska (niebezpieczne i cenne środowiskowo)
8
Nazwa wiązki: możliwości wykorzystania odpadów
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
3
4
możliwości zastosowania surowców i produktów wytwarzanych z odpadów
5
możliwości efektywnego wykorzystania odpadów; możliwości wykorzystania efektów procesów zagospodarowania odpadów (np. gazów, energii, popiołów, żużlu, wody)
6
możliwości wykorzystania nowych rodzajów odpadów w procesach odzysku i recyklingu, które były dotychczas poddawane unieszkodliwieniu
7
kierunki rozwoju w zakresie wykorzystywania odpadów w celu minimalizacji antropopresji oraz ograniczania zużycia surowców pierwotnych
8
najnowsze osiągnięcia w zakresie wykorzystania odpadów oraz prowadzenia efektywnego recyklingu
Nazwa wiązki: jakość surowców i produktów wytwarzanych z odpadów
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
3
parametry charakteryzujące surowce i produkty wytwarzane z odpadów
4
czynniki wpływające na parametry jakościowe surowców i produktów wytwarzanych z odpadów w celu maksymalizacji odzysku i recyklingu
5
normy określające parametry jakościowe surowców i produktów wytwarzanych z odpadów; wymagania w zakresie parametrów jakościowych surowców i produktów wytwarzanych z odpadów; normy prawne oraz wytyczne krajowe i unijne określające standardy jakościowe w ekoprojektowaniu i gospodarce obiegu zamkniętego
6
7
8
Nazwa wiązki: zasady postępowania z odpadami
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
procedury i instrukcje dotyczące postępowania z odpadami komunalnymi
3
zasady postępowania z poszczególnymi rodzajami odpadów innymi niż niebezpieczne, w tym zasady pakowania, konfekcjonowania oraz przygotowywania do transportu
4
zasady postępowania z odpadami niebezpiecznymi, w tym zasady pakowania, konfekcjonowania oraz przygotowywania do transportu, w celu ograniczenia emisji
5
regulacje prawne określające sposoby postępowania z odpadami, w tym z odpadami niebezpiecznymi
6
zasady postępowania z nietypowymi, rzadko występującymi, nowymi rodzajami odpadów, w tym z odpadami wytwarzanymi w procesach z zastosowaniem nowoczesnych technologii
7
8
Nazwa wiązki: substancje chemiczne
Poziom
ZNA I ROZUMIE
2
nazwy własne, nazwy handlowe i zasady oznakowania substancji chemicznych występujących w odpadach
3
podstawowe substancje chemiczne zawarte w odpadach, w tym trwałe zanieczyszczenia organiczne
4
właściwości substancji chemicznych występujących w odpadach, w tym trwałych zanieczyszczeń organicznych, normy i stężenia graniczne substancji chemicznych występujących w odpadach; potencjalne zagrożenia dla zdrowia i środowiska wynikające z kontaktu i z postępowania z substancjami chemicznymi
5
skład chemiczny odpadów; kombinacje i wzajemną interakcję najczęściej występujących składników substancji chemicznych; wpływ substancji chemicznych występujących w odpadach na właściwości odpadów w kontekście ochrony środowiska oraz pozyskiwania cennych surowców
6
metody zabezpieczania przed emisjami odpadów zawierających potencjalnie szkodliwe substancje chemiczne
7
8
Nazwa wiązki: analizowanie odpadów i ich strumieni
Poziom
POTRAFI
2
rozróżniać rodzaje odpadów
3
oceniać organoleptycznie poprawność przygotowania odbieranych odpadów; rozpoznawać nieprawidłowości w przygotowaniu i segregowaniu odpadów
4
klasyfikować odpady przeznaczone do przetworzenia; oceniać zgodność odpadów z zadeklarowanym kodem; odczytywać i interpretować wyniki badań laboratoryjnych odpadów
5
określać strukturę i parametry jakościowe strumienia odpadów; określać przydatność odpadów do recyklingu i oceniać potencjalne zagrożenia, jakie odpady mogą stwarzać dla środowiska
6
analizować rodzaj, morfologię, parametry jakościowe zbieranych odpadów; identyfikować i klasyfikować odpady niebezpieczne dla środowiska
7
opracowywać i wdrażać działania mające na celu modyfikację strumieni i poprawę jakości zbieranych odpadów w aspektach gospodarki obiegu zamkniętego oraz ograniczania emisji; opracowywać przekaz zwrotny dla producentów
8
Nazwa wiązki: ocena możliwości wykorzystania odpadów
Poziom
POTRAFI
2
3
4
oceniać przydatność danego rodzaju odpadów lub strumienia odpadów do przetworzenia daną metod
5
określać potencjalne możliwości wykorzystania danego rodzaju odpadów
6
identyfikować nowe możliwości wykorzystania odpadów, w tym przygotowania do ponownego użycia i recyklingu
7
opracowywać strategie wykorzystania odpadów, z uwzględnieniem oceny cyklu życia i optymalizacji energetycznej
8
opracowywać wielowariantowe scenariusze strategiczne i kierunki zmian w zakresie przetwarzania i wykorzystywania odpadów z uwzględnieniem zasad gospodarki obiegu zamkniętego i zrównoważonego rozwoju
Nazwa wiązki: rozpoznawanie składu chemicznego odpadów
Poziom
POTRAFI
2
3
odczytywać z oznakowań, kart charakterystyki substancji oraz dokumentacji technicznej, informacje dotyczące substancji chemicznych zawartych w odpadach
4
rozpoznawać odpady zawierające określone substancje chemiczne (np. chlor)
5
identyfikować substancje chemiczne zawarte w odpadach, z uwzględnieniem potencjalnych emisji oraz możliwość optymalnego zagospodarowania odpadów; ustalać stężenia substancji chemicznych zawartych w odpadach
6
oceniać wpływ substancji chemicznych zawartych w odpadach na właściwości odpadów i na ich potencjalne emisje oraz oceniać zagrożenia, jakie odpady mogą stwarzać dla środowiska
7
poszukiwać optymalnych technologii zagospodarowania odpadów na podstawie analizy ich składu chemicznego
