Fundament unijny kwalifikacji: EQF – Europejska Rama Kwalifikacji

EQF to wspólny „język kompetencji” w Unii Europejskiej. Dzięki niemu kwalifikacje z różnych krajów i sektorów da się porównać, zrozumieć i uznać ponad granicami.

Czym jest Europejska Rama Kwalifikacji (EQF)?

Europejska Rama Kwalifikacji (EQF – European Qualifications Framework) to nadrzędny system odniesienia, który porządkuje i opisuje kwalifikacje funkcjonujące w państwach Unii Europejskiej. Nie jest ona zbiorem zawodów ani listą uprawnień – to ramy logiczne, pozwalające porównać kompetencje niezależnie od kraju, branży czy systemu edukacji.

Osiem poziomów – od podstaw do eksperta

EQF obejmuje 8 poziomów kompetencji (od 1 do 8), które opisują rosnący stopień złożoności wiedzy, samodzielności działania oraz odpowiedzialności. Poziom 1 odpowiada prostym czynnościom wykonywanym pod nadzorem, a poziom 8 – najwyższym kompetencjom eksperckim, badawczym i strategicznym.

Trzy wymiary opisu kompetencji

Każdy poziom EQF jest opisany w trzech spójnych wymiarach:

• wiedza – zakres i głębokość rozumienia faktów, zasad, teorii i procesów,
• umiejętności – zdolność stosowania wiedzy w praktyce, rozwiązywania problemów i realizacji zadań,
• kompetencje społeczne – odpowiedzialność, samodzielność, współpraca, etyka i wpływ na otoczenie.

Dzięki temu kwalifikacje nie są oceniane wyłącznie przez pryzmat „co ktoś wie”, ale także co potrafi zrobić i jak funkcjonuje w środowisku zawodowym.

Krajowe i sektorowe ramy – jak to działa w praktyce?

Każde państwo Unii Europejskiej tworzy własną krajową ramę kwalifikacji, która musi być spójna z EQF. W Polsce taką rolę pełni Polska Rama Kwalifikacji (PRK).

Na tym jednak system się nie kończy. Poszczególne branże i sektory gospodarki mogą tworzyć Sektorowe Ramy Kwalifikacji (SRK), które jeszcze precyzyjniej opisują kompetencje potrzebne w danym obszarze.

Jedna zasada nadrzędna: wszystko musi dać się „przetłumaczyć”

Zarówno kwalifikacje krajowe, jak i sektorowe muszą być możliwe do odniesienia do poziomów EQF. To warunek porównywalności i uznawalności kompetencji w skali europejskiej.

W praktyce oznacza to, że:

• PRK jest krajową interpretacją EQF,
• SRK są sektorowym uszczegółowieniem PRK,
• a całość musi zachować spójność z europejskim fundamentem.

SRK jako „dialekty” EQF

Najprościej ujmując: EQF to język ogólny, a Sektorowe Ramy Kwalifikacji to jego branżowe dialekty. Mówią tym samym językiem kompetencji, ale używają pojęć, przykładów i wymagań charakterystycznych dla konkretnego sektora, np. gospodarki wodno-ściekowej, ochrony środowiska czy gospodarki odpadami.

Dzięki temu system kwalifikacji jest jednocześnie porównywalny w całej UE i użyteczny w bardzo konkretnych realiach zawodowych. Opracowanie redakcyjne.