ZDDP – związki cynkowo-fosforowe
ZDDP to jedne z najważniejszych dodatków przeciwzużyciowych i przeciwutleniających stosowanych w olejach silnikowych. Od dziesięcioleci stanowią fundament ochrony elementów silnika pracujących pod dużym obciążeniem.
| Definicja | ZDDP (Zinc Dialkyldithiophosphate) to organometaliczne związki cynku i fosforu, które pod wpływem temperatury i nacisku tworzą ochronną warstwę chemiczną na powierzchniach metalowych, ograniczając zużycie i utlenianie. |
| Znaczenie praktyczne | Zapewniają ochronę elementów silnika przed zużyciem w warunkach granicznego smarowania, stabilizują olej podczas pracy w wysokich temperaturach oraz wspomagają neutralizację produktów spalania. |
| Typowe wartości | Zawartość fosforu z ZDDP: 0,06–0,12% m/m. W olejach „low SAPS” zawartość ograniczona, aby chronić katalizatory trójdrożne i DPF. |
| Jednostki | % m/m (procent masowy fosforu i cynku). |
| Metody badawcze | ASTM D5185 (ICP), ASTM D4951, analiza zawartości metali i fosforu. |
| Normy i klasyfikacje | ACEA, API, ILSAC – ściśle limitują zawartość fosforu i cynku w zależności od zastosowania i wymagań układów oczyszczania spalin. |
| Ciekawostka | Warstwa ochronna tworzona przez ZDDP ma zaledwie kilka nanometrów grubości, ale potrafi skutecznie zabezpieczyć elementy silnika przed zatarciem nawet w ekstremalnych warunkach. |
Opracowanie redakcyjne.