Lepkość kinematyczna – podstawowa cecha przepływu olejów i paliw
Dlaczego lepkość kinematyczna jest kluczowym parametrem w ocenie jakości i przydatności olejów oraz paliw?
Definicja: Lepkość kinematyczna to stosunek lepkości dynamicznej do gęstości cieczy, określający łatwość jej przepływu pod wpływem siły grawitacji. Mówiąc praktycznie: wskazuje, jak „leniwy” lub „żwawy” jest przepływ cieczy w warunkach laboratoryjnych.
Stosowane jednostki: Podstawową jednostką w układzie SI jest m²/s, jednak w praktyce technicznej i normach olejowych stosuje się niemal wyłącznie mm²/s (centystokes, cSt). Wynika to z wygody – wartość jest łatwa do interpretacji i dobrze osadzona w standardach branżowych.
Zastosowanie:
- klasyfikacja olejów silnikowych, hydraulicznych, przekładniowych oraz przemysłowych,
- dobór lepkości do warunków pracy maszyn, temperatur oraz obciążeń,
- kontrola jakości olejów świeżych i ocena zużycia lub degradacji olejów eksploatowanych,
- normowanie parametrów paliw, emulsji, płynów procesowych i mediów technologicznych.
Znaczenie: Lepkość kinematyczna wpływa bezpośrednio na smarność, odporność filmu olejowego na ścinanie, straty energii w układzie smarowania oraz skuteczne odprowadzanie ciepła. Zbyt niska lepkość może prowadzić do kontaktu metal–metal, a zbyt wysoka – do utrudnionego przepływu i podwyższonych strat energii.
Jest to więc parametr, który decyduje zarówno o trwałości maszyn, jak i o ich efektywności energetycznej. Opracowanie redakcyjne.
