Grupy baz olejowych I–V (API Base Oil Groups)
Klasyfikacja API dzieli bazy olejowe na pięć grup wg stopnia nasycenia, zawartości siarki i indeksu lepkości (VI) — od klasycznych mineralnych po syntetyczne PAO i „wszystko inne”.
| Definicja | Podział baz olejowych wg API: Grupa I–III (mineralne/hydroobrabiane), Grupa IV (PAO), Grupa V (pozostałe, np. estry, PAG). Kryteria obejmują % nasyconych, % siarki i VI. |
| Grupa I | < 90% węglowodorów nasyconych i/lub > 0,03% S; VI 80–120. Rafinacja rozpuszczalnikowa. Zastosowania klasyczne, wysoka rozpiętość właściwości, niższa stabilność oksydacyjna. |
| Grupa II | ≥ 90% nasyconych, ≤ 0,03% S; VI 80–120. Hydroodsiarczanie/hydrorafinacja. Jaśniejsza barwa, lepsza stabilność oksydacyjna i niższa lotność niż Grupa I. |
| Grupa III | ≥ 90% nasyconych, ≤ 0,03% S; VI ≥ 120. Hydrokraking / hydroizomeryzacja (w tym GTL). Bardzo dobry VI i czystość; często sprzedawane jako „syntetyczne” w wielu regionach. |
| Grupa IV | PAO (polialfaolefiny) — syntetyczne, bardzo wysoki VI, świetne własności niskotemperaturowe, niska lotność, znakomita stabilność termiczno-oksydacyjna. |
| Grupa V | „Inne” bazy: estry, PAG, naftenowe specjalne itd. Używane samodzielnie lub jako komponenty poprawiające rozpuszczalność dodatków, smarność, uszczelnienia. |
| Znaczenie praktyczne | Wybór grupy wpływa na VI, odporność na utlenianie, NOACK, własności niskotemperaturowe i kompatybilność z dodatkami. Wyższe grupy zwykle = lepsza trwałość i oszczędność paliwa. |
| Typowe zastosowania | I: oleje przemysłowe klasyczne; II: oleje silnikowe „conventional”; III/III+ (w tym GTL): „syntetyczne” 0W/5W-xx; IV: oleje premium/wyczynowe; V: blendy specjalne (np. estry dla smarności/rozpuszczalności). |
| Uwagi | „Grupa III+” (marketingowo) oznacza bardzo wysoki VI w obrębie Grupy III (np. GTL). Mieszanki często łączą kilka grup dla optymalnych właściwości. |
| Ciekawostka | Mały dodatek estrów (Grupa V) potrafi „poukładać” pakiet dodatków w bazie Grupy III/IV — lepsza detergencja i smarność bez dużej zmiany lepkości. |
Opracowanie redakcyjne.