Extreme Pressure Additives – dodatki EP
Dodatki EP (Extreme Pressure) to specjalne środki uszlachetniające, które umożliwiają olejowi skuteczną ochronę powierzchni metalowych pracujących pod bardzo wysokim obciążeniem i naciskiem.
| Definicja | Dodatki EP aktywują się w warunkach ekstremalnych, tworząc na powierzchni metalu warstwę chemiczną (np. siarczkową, fosforanową lub chlorową), która zapobiega zatarciu i zgrzewaniu elementów. |
| Znaczenie praktyczne | Stosowane w olejach przekładniowych, przemysłowych i smarach do ciężkich warunków pracy. Zapewniają długą żywotność zębatek, łożysk i elementów napędów pracujących pod dużym naciskiem. |
| Typowe wartości | Skuteczność EP oceniana jest na podstawie obciążenia granicznego (kgf) i wskaźnika zużycia w testach tribologicznych. Typowe poziomy to 200–400 kgf w teście czterokulowym. |
| Jednostki | kgf (obciążenie graniczne), mm (średnica śladu zużycia). |
| Metody badawcze | ASTM D2783 (EP Properties), ASTM D2596, FZG (DIN 51354). |
| Normy i klasyfikacje | Parametr EP występuje m.in. w klasyfikacjach API GL (oleje przekładniowe) oraz w specyfikacjach przemysłowych ISO i DIN. |
| Ciekawostka | Niektóre dodatki EP uwalniają aktywne pierwiastki (np. siarkę) dopiero przy odpowiedniej temperaturze tarcia — dzięki temu olej pozostaje stabilny w normalnych warunkach pracy. |
Opracowanie redakcyjne.
