Anti-wear Additives – dodatki przeciwzużyciowe
Dodatki przeciwzużyciowe to substancje chemiczne, które tworzą na powierzchniach metalowych cienką warstwę ochronną, zmniejszającą tarcie i zużycie elementów maszyn w warunkach granicznego smarowania.
| Definicja | Dodatki przeciwzużyciowe reagują chemicznie z metalem pod wpływem temperatury i nacisku, tworząc ochronny film fosforanowy, siarczanowy lub innego typu, który minimalizuje kontakt metal–metal. |
| Znaczenie praktyczne | Chronią wałki rozrządu, pierścienie tłokowe, pompy i przekładnie przed zatarciem, zwiększają trwałość komponentów oraz stabilność oleju w ekstremalnych warunkach pracy. |
| Typowe wartości | Stężenia w olejach silnikowych i przekładniowych zależą od rodzaju dodatku — np. ZDDP zawiera ok. 0,06–0,12% fosforu. |
| Jednostki | % m/m (dla pierwiastków), wskaźniki zużycia w mm (testy tribologiczne). |
| Metody badawcze | ASTM D4172 (4-Ball Wear Test), ASTM D2783 (EP Properties), FZG (DIN 51354). |
| Normy i klasyfikacje | API, ACEA, ILSAC oraz OEM określają minimalne poziomy ochrony przed zużyciem dla różnych typów olejów. |
| Ciekawostka | Niektóre dodatki przeciwzużyciowe aktywują się dopiero w wysokiej temperaturze i pod dużym naciskiem — działają więc dokładnie wtedy, gdy są najbardziej potrzebne. |
Opracowanie redakcyjne.