Technologie i etapy przetwarzania olejów odpadowych
Rerafinacja olejów odpadowych to wieloetapowy proces technologiczny, który pozwala odzyskać wysokiej jakości oleje bazowe. W Europie stosuje się zarówno klasyczne metody oczyszczania, jak i nowoczesne procesy hydrorafinacji. Poniżej przedstawiono kompleksowy zestaw możliwych etapów technologicznych oraz powiązanie ich z zakładami rerafinacyjnymi.
Etapy technologiczne przetwarzania olejów odpadowych
- Wstępne oczyszczanie mechaniczne i filtracja wstępna: usuwanie dużych zanieczyszczeń stałych (piasek, opiłki, plastik) jeszcze przed sedymentacją.
- Gromadzenie i sedymentacja grawitacyjna: oddzielenie wody i ciężkich frakcji w osadnikach.
- Odwadnianie: podgrzewanie oleju i odparowanie wody.
- Flotacja ciśnieniowa (DAF): oddzielenie emulsji i lekkich frakcji ropopochodnych z powierzchni wody technologicznej (opcjonalnie).
- Preflash: usunięcie lotnych frakcji i lekkich zanieczyszczeń.
- Obróbka kwasem siarkowym i ziemią bielącą: neutralizacja i oczyszczanie oleju z produktów utleniania oraz barwników.
- Neutralizacja i dekantacja kwaśnych osadów: stabilizacja odpadów powstałych po obróbce kwasem (w starszych instalacjach).
- Filtracja i wirowanie: usuwanie cząstek stałych i emulgatów za pomocą filtrów i wirówek dekantacyjnych, puryfikacyjnych i klaryfikacyjnych.
- Koalescencja / separacja membranowa: oczyszczanie emulsji olejowych (opcjonalnie w zakładach specjalistycznych).
- Mieszanie i destylacja z rozpuszczalnikiem (np. furfurolem): selektywne usuwanie zanieczyszczeń, poprawa jakości oleju bazowego.
- Destylacja atmosferyczna i próżniowa: rozdział frakcji olejowych — lekkich, średnich i ciężkich.
- Destylacja azeotropowa / stripping parowy: usuwanie pozostałości lekkich frakcji i wilgoci z użyciem pary wodnej.
- Odchlorowanie termiczne lub katalityczne: usuwanie związków chloru i PCB.
- Katalityczne usuwanie zanieczyszczeń: zaawansowane oczyszczanie chemiczne, eliminacja toksycznych związków.
- Ozonowanie lub adsorpcja na węglu aktywnym: oczyszczanie końcowe, redukcja zapachu, barwy i śladowych zanieczyszczeń.
- Hydrorafinacja: końcowy etap — oczyszczanie związków siarki, azotu i WWA, uzyskanie oleju bazowego grupy II lub III.
- Stabilizacja produktów ubocznych i odpadów: zagęszczanie osadów, stabilizacja frakcji bitumicznych i wodnych pozostałości po procesie.
Stosowane technologie w wybranych zakładach europejskich
| Zakład | Kraj | Technologie | Produkty końcowe |
|---|---|---|---|
| ORLEN Południe (Jedlicze) | Polska | Hydrorafinacja, destylacja próżniowa, katalityczne oczyszczanie, odchlorowanie | Oleje bazowe grupy II/III, komponenty smarne |
| AVISTA OIL AG | Niemcy | Destylacja, furfuralowa ekstrakcja, katalityczne oczyszczanie | Oleje bazowe grupy I/II |
| Puraglobe | Niemcy | Zaawansowana hydrorafinacja, destylacja próżniowa, stripping parowy | Oleje bazowe grupy II/III (UOP HyLube) |
| Itelyum Regeneration | Włochy | Preflash, destylacja, filtracja, katalityczne oczyszczanie | Oleje bazowe grupy I i komponenty procesowe |
| OSILUB | Francja | Hydrorafinacja, destylacja, katalityczne oczyszczanie | Oleje bazowe grupy II |
| STR Tecoil | Finlandia | Destylacja, oczyszczanie rozpuszczalnikowe | Oleje bazowe grupy I |
| AVISTA Green | Dania | Destylacja, obróbka kwasem i ziemią bielącą | Oleje bazowe grupy I |
| TAYRAŞ | Turcja | Preflash, destylacja, hydrorafinacja | Oleje bazowe grupy II |
Rodzaje przetwarzanych olejów
- Oleje silnikowe i przekładniowe
- Oleje hydrauliczne
- Oleje transformatorowe
- Emulsje i oleje zemulgowane
- Zlewki paliwowe i mazutowe
- Oleje zawierające PCB i chlorowcopochodne
Efekt końcowy procesu
W zależności od zastosowanej technologii, rerafinerie uzyskują oleje bazowe grupy I, II lub III. W wielu zakładach produkty końcowe obejmują również komponenty paliwowe, asfalty i dodatki procesowe. Nowoczesne zakłady hydrorafinacyjne, takie jak ORLEN Południe i Puraglobe, dostarczają oleje o jakości porównywalnej z produktami z rafinacji ropy naftowej. Opracowanie redakcyjne.